مهندسی سامانههای کشاورزی (گلخانه، پرورش ماهی، تولید قارچ)
مصطفى الموسى؛ صلاح العطب؛ سالم المالکی
چکیده
خواص خاک از طریق تاثیر بر رشد و کیفیت محصول، نقش اساسی در موفقیت عملیات کشاورزی ایفا میکنند، زیرا توانایی آنها در حفظ آب و جذب مواد مغذی را تعیین کرده و بر تهویه خاک و سیستم ریشه تاثیر میگذارند. هدف از این مطالعه، پیشبینی چگالی ظاهری و مقاومت در برابر نفوذ خاک در سطوح مختلف رطوبت در طول عملیات خاکورزی است. این مطالعه شامل چهار ...
بیشتر
خواص خاک از طریق تاثیر بر رشد و کیفیت محصول، نقش اساسی در موفقیت عملیات کشاورزی ایفا میکنند، زیرا توانایی آنها در حفظ آب و جذب مواد مغذی را تعیین کرده و بر تهویه خاک و سیستم ریشه تاثیر میگذارند. هدف از این مطالعه، پیشبینی چگالی ظاهری و مقاومت در برابر نفوذ خاک در سطوح مختلف رطوبت در طول عملیات خاکورزی است. این مطالعه شامل چهار سطح رطوبت: 7، 14، 22 و 28 درصد و سه نوع گاوآهن: گاوآهن برگرداندار، گاوآهن قلمی و گاوآهن بشقابی است. علاوه بر این، نمونههای خاک در دو عمق 15 سانتیمتر و 30 سانتیمتر جمعآوری شدند. تغییر در خواص فیزیکی خاک مورد مطالعه نیز در طول دورههای رشد محصول گندم (پس از خاکورزی، ابتدای فصل و پایان فصل) اندازهگیری میشود. این مطالعه در منطقه قرنه، شمال استان بصره، عراق، در خاک لوم رسی انجام شده است. با تحلیل نتایج، معادلات ریاضی پیشبینی خواص مورد مطالعه با استفاده از روش سطح پاسخ بهدست آمدند. نتایج بهدستآمده نشان میدهند که رطوبت خاک در زمان شخم زدن، نوع شخم، عمق خاک و دوره رشد محصول تاثیر معنیداری بر چگالی ظاهری خاک و مقاومت نفوذ دارند. تیمار رطوبت 14% با ثبت کمترین چگالی ظاهری و کمترین مقاومت نفوذ بهترتیب با مقادیر 1.12 مگاگرم در مترمکعب و 1133 کیلونیوتن در متر مربع، تیمار برتر است. در حالیکه تیمار رطوبت 28% بالاترین چگالی ظاهری و بالاترین مقاومت نفوذ بهترتیب با مقادیر 1.22 مگاگرم در مترمکعب و 1379 کیلونیوتن در مترمربع را به دنبال داشت. نتایج همچنین نشان میدهند که افزایش عمق خاک از 15 به 30 سانتیمتر، چگالی ظاهری و مقاومت نفوذ خاک را بهترتیب 12 و 45.70 درصد افزایش میدهد. شخم زدن با گاوآهن بشقابی خواص خاک را بهبود میبخشد و کمترین چگالی ظاهری و مقاومت نفوذ بهترتیب با مقادیر 1.12 مگاگرم در مترمکعب و 1074 کیلونیوتن در مترمربع را دارد. در حالیکه استفاده از گاوآهن قلمی منجر به ثبت بالاترین چگالی ظاهری و مقاومت نفوذ شد که بهترتیب به 1.22 مگاگرم بر مترمکعب و 1442 کیلونیوتن بر مترمربع رسید. در مورد گاوآهن برگرداندار، چگالی ظاهری و مقاومت نفوذ خاک بهترتیب به 1.18 مگاگرم بر مترمکعب و 1282 کیلونیوتن بر مترمربع رسید. دورههای رشد تاثیر معنیداری بر خواص خاک مورد مطالعه دارند، بهطوریکه در ابتدای فصل رشد کمترین چگالی ظاهری ثبت شد. چگالی ظاهری برای دورههای پس از شخم، در ابتدای فصل و پایان آن بهترتیب به 1.17، 1.13 و 1.23 مگاگرم بر مترمکعب رسید. در حالیکه کمترین و مناسبترین مقاومت نفوذ پس از شخم بهدست آمد، در مقایسه با ابتدا و پایان فصل، مقادیر بهترتیب به 897، 1327 و 1573 کیلونیوتن بر مترمربع رسیدند. نتایج تجزیه و تحلیل دادهها نشان میدهد که مدلهای ریاضی بهدستآمده نتایجی با دقت و کارایی بالا در پیشبینی چگالی ظاهری و مقاومت خاک در برابر نفوذ تحت شرایط آزمایشگاهی ارائه میدهند، با ضریب تعیین (R2) بالا بهترتیب با مقادیر 0.6460 و 0.8114 برای چگالی ظاهری و مقاومت نفوذ خاک.
