مدلسازی نفوذ صفحه در مدل خاک بکر با استفاده از یادگیری ماشین برای وسایل نقلیه خارج از جاده
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 04 آبان 1404
https://doi.org/10.22067/jam.2025.93736.1386
اکبر نظری چمکی، عارف مردانی کرانی، عادل حسین پور
چکیده مطالعه رفتار خاک در تعامل چرخ با خاک به دلیل هندسه چرخ و شرایط متغیر خاک پیچیده است. اندازهگیریهای سنتی پارامترهای خاک، مانند بوامتر و نفوذسنج مخروطی، زمانبر و پرزحمت هستند. این تحقیق یک رویکرد مبتنی بر یادگیری ماشین برای پیشبینی فرونشست خاک در آزمایشهای نفوذ صفحه ارائه میدهد و جایگزین مناسبی برای روشهای مرسوم ارائه میدهد. از یک انباره خاک با شرایط آزمایشگاهی کنترلشده برای جمعآوری دادهها استفاده شد. مقدار نیرو در هر لحظه توسط یک حسگر اندازهگیری بار و میزان فرورفتگی توسط یک خطکش دیجیتال با سرعت نفوذ ثابت 4 میلیمتر بر ثانیه ثبت شد. دو مدل اصلی یادگیری ماشین، XGBoost و CatBoost، انتخاب شدند. نسخههای ترکیبی این مدلها با استفاده از الگوریتم بهینهسازی پرنده شرایک (SBOA) توسعه داده شدند. نتایج نشان داد که مدلهای ترکیبی از مدلهای پایه بهتر عمل میکنند. مدل ترکیبی SBOA-CatBoost با ضریب تعیین 0.99، میانگین مربعات خطا 2.81 و میانگین مطلق خطا 0.79، بالاترین دقت را در دادههای آموزشی بهدست آورد. یافتههای این مطالعه، پتانسیل یادگیری ماشین را بهعنوان جایگزینی مقرون بهصرفه و کارآمد برای روشهای سنتی اندازهگیری پارامترهای خاک برجسته میکند. تحقیقات بیشتر برای اعتبارسنجی این مدلها در انواع و شرایط مختلف خاک توصیه میشود.
طراحی و ساخت شاسی حامل هرس بشقابی در محیط انباره خاک و اندازهگیری نیروی کششی آن
دوره 16، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 353-363
https://doi.org/10.22067/jam.2025.92582.1372
حسین شعبانی شش پلی، محمد عسکری، داود کلانتری
چکیده پژوهش حاضر با هدف طراحی و ساخت شاسی حامل هرس بشقابی در محیط انباره خاک آزمایشگاهی، اجرا شده است. پس از طراحی و ساخت، نیروی کششی مورد نیاز یک گروه 4 بشقابه هرس بشقابی تحت اثر چهار متغیر مستقل در ورودی شامل سرعت پیشروی در دو سطح (6.43 و 13.15 متر بر دقیقه)، رطوبت خاک در دو سطح (2.37 و 13.25 درصد بر مبنای وزنتر)، نوع لبه بشقاب در دو سطح (ساده و کنگرهدار) و زاویه قرارگیری گروه بشقاب در سه سطح (0، 15 و 30 درجه) اندازهگیری شد. نتایج ارزیابی اولیه نشان داد که شاسی طراحیشده از استحکام کافی در آزمونها برخوردار بود. اثر رطوبت خاک، سرعت پیشروی، زاویه گروه بشقاب و اثر متقابل رطوبت در بشقاب همچنین بشقاب در سرعت بر نیروی کششی معنیدار بودند. افزایش سرعت پیشروی و زاویه گروه بشقاب موجب افزایش نیروی کششی اما افزایش رطوبت خاک موجب کاهش آن شد. در رطوبت 2.37 درصد، بشقابهای لبه صاف نیروی کشش بیشتری ایجاد کردند، اما در رطوبت 13.25 درصد این تفاوت معکوس شد. بیشترین (3.588 نیوتن) و کمترین (1.724 نیوتن) نیروی کششی مربوط به بشقاب لبه صاف بهترتیب در رطوبت 2.37 و 13.25 درصد بود. در سرعت 6.43 متر بر دقیقه، بشقاب ساده و کنگرهدار، نیروی کششی تقریباً یکسانی نیاز داشتند اما در سرعت پیشروی 13.15 متر بر دقیقه، بشقاب لبهکنگرهدار به نیروی کششی بسیار بیشتری نیاز داشت. این نتایج نشان میدهند که تنظیم بهینه سرعت پیشروی، نوع لبه و زاویه گروه بشقاب با توجه به شرایط رطوبتی خاک میتواند عملکرد را بهبود بخشد.
