با همکاری انجمن مهندسان مکانیک ایران
موضوعات = ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای
ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ساخت و ارزیابی دستگاه برداشت پیاز با محورهای زائده‌دار

دوره 8، شماره 2، 1397، صفحه 249-262

https://doi.org/10.22067/jam.v8i2.62726

محمد امین زمانی ده یعقوبی، کاظم جعفری نعیمی، محسن شمسی، حسین مقصودی

چکیده یکی از پرهزینه‌ترین و مشکل‌ترین مراحل تولید پیاز، برداشت محصول است. در این تحقیق ساخت و ارزیابی یک دستگاه جدید برای برداشت پیاز ارائه شده است. در روش جدید برداشت، حرکت انتقالی و دورانی محورهای زائده‌دار دستگاه باعث بریده شدن، گسیختگی و به‌هم خوردن لایه خاک زیر غده‌ها می‌گردد. با توجه به جهت چرخش محورها، این گسیختگی موجب حرکت رو به بالای خاک، جدا شدن خاک از غده‌ها و روی سطح قرار گرفتن محصول می‌شود. دستگاه ساخته شده دارای طول cm 126، عرض cm 156/5 و ارتفاع cm 98 می‌باشد و 112 کیلوگرم وزن دارد. ظرفیت مزرعه ای این دستگاه برابر 0/6 هکتار در ساعت است. به منظور ارزیابی دستگاه از نظر تأثیر سرعت دورانی محورها، سرعت پیشروی و عمق کار بر کارکرد دستگاه از آزمایش فاکتوریل سه فاکتوره در قالب طرح کاملاً تصادفی و سه تکرار استفاده شد. کارکرد دستگاه با اندازه‌گیری درصد موفقیت در برداشت شدن غده‌ها به صورت سالم ارزیابی گردید. آزمایش‌های انجام شده نشان‌دهنده معنی‌دار شدن تأثیر عوامل سرعت پیشروی و عمق ‌کار بر موفقیت در برداشت محصول بود. این در حالی است که تأثیر سرعت دورانی محورها، اثر متقابل عمق کار و سرعت دورانی محورها و اثر متقابل سه‌گانه معنی‌دار گزارش نشد. همچنین، درصد موفقیت در برداشت به اثر متقابل سرعت دورانی محورها و سرعت پیشروی و اثر متقابل سرعت پیشروی و عمق کار وابسته بود. نتایج نشان داد که بهترین کارکرد دستگاه در عمق کار 20 سانتی‌متر، سرعت پیشروی 5/4 کیلومتر در ساعت و سرعت دورانی محورها برابر 220 دور بر دقیقه حاصل شد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

پیش‌بینی ‌توزیع ‌دما در قطعه ‌چوبی ‌تنه ‌درخت ‌خرما ‌تحت‌ گرمایش‌ مایکروویو ‌جهت ‌مبارزه ‌با ‌آفت ‌‌سرخرطومی ‌خرما‌

دوره 8، شماره 2، 1397، صفحه 333-345

https://doi.org/10.22067/jam.v8i2.62524

سعید ملازهی، حسن صدرنیا، محمدرضا بیاتی

چکیده امواج‌ مایکرو ‌با‌ برخورد ‌به ‌مولکول‌های‌ آب، ‌ایجاد ‌گرما ‌در ‌جسم ‌می‌نمایند. به ‌کمک‌ نرم‌افزار کامسول ‌و ‌تعیین ‌برخی ‌پارامترهای ‌فیزیکی ‌و‌ مغناطیسی ‌چوب تنه ‌درخت ‌خرما، ‌در ‌آزمایشگاه ‌مواد،‌ دما‌ در ‌نقاط مختلف چوب تنه به‌دست آمد. در این‌ تحقیق، ‌سه ‌نقطه ‌در ‌مسیر ‌یکی ‌از ‌قطرهای ‌مکعب‌ چوبی در نظر گرفته شد ‌و‌ نمودار ‌درجه ‌حرارت‌- زمان ‌شبیه‌سازی‌ گردید.‌ سپس‌ یک ‌نمونه‌ از ‌قطعه ‌چوبی‌ با ‌همان ابعاد، در داخل محفظه ‌مایکروویو‌ با ‌فرکانس ‌GHz 45/2 تحت ‌امواج‌ مایکرو ‌قرار گرفت ‌و ‌به ‌کمک ‌یک‌ ترمومتر ‌دیجیتالی،‌ دما‌ در‌ نقاط ‌‌و ‌زمان‌های مشابه ثبت شد. داده‌های تجربی و شبیه‌سازی به کمک نرم‌افزار SPSS مقایسه شدند. نتایج تحلیل آماری نشان داد که ‌در‌ نقطه ‌1‌ (مرکز مکعب)، تفاوت در سطح 5 درصد ‌معنی‌دار‌ بوده‌ ولی ‌در ‌نقاط ‌2 (بالا ‌سمت ‌راست مکعب) ‌و‌ 3 (پایین ‌سمت ‌چپ ‌مکعب)،‌ تفاوت ‌معنی‌داری ‌در ‌سطح 5 ‌درصد ‌وجود‌ ندارد‌.‌ همچنین ‌با‌ مقایسه‌ میانگین‌ها‌ و‌ تحلیل ‌واریانس ‌مشخص‌ شد‌ که‌ اختلاف دما بین نقطه‌ 2‌ با ‌نقاط 1 و‌3‌ در ‌شبیه‌سازی ‌و‌ نتایج‌ تجربی‌ وجود‌ دارد. ‌این ‌نتیجه ‌نشان‌ می‌دهد ‌مدل‌ شبیه‌سازی‌ به‌ خوبی‌ دما‌ را‌ در ‌نقاط‌ مختلف ‌قطعه چوبی ‌پیش‌بینی ‌می‌کند. این ‌تحقیق ‌با ‌هدف ‌مبارزه ‌با ‌آفت‌ سوسک ‌سرخرطومی ‌خرما ‌به‌ کمک ‌مایکروویو ‌و‌ حذف ‌سموم‌ کشاورزی ‌انجام شده ‌است.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

پیش‌بینی ریزش محصول گندم در دماغه‌ی شبیه‌سازی شده‌ی کمباین با استفاده از تحلیل ابعادی

دوره 8، شماره 1، 1397، صفحه 43-53

https://doi.org/10.22067/jam.v8i1.59277

رضا کرملاچعب، سید حسین کار پرورفرد، محسن عدالت، حسین رحمانیان کوشککی

چکیده گندم به‌عنوان اصلی‌ترین منبع غذایی و فرآورده‌ای استراتژیک در ایران بوده که سالیانه مقادیر زیادی از آن در مراحل کاشت، برداشت، انتقال و نگهداری و نهایتاً در مرحله تغییر و تبدیل و مصرف از بین می‌رود. بنابراین به‌کارگیری تنظیمات مناسب و دقیق به‌منظور کاهش تلفات در مرحله برداشت ضروری است. هدف از این پژوهش، پیش‌بینی درصد ریزش دانه گندم در یک دماغه‌ کمباین شبیه‌سازی شده با استفاده از تحلیل ابعادی بود. سه عامل اثرگذار بر ریزش دانه در دماغه که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفتند عبارت بودند از: سرعت چرخ‌ و ‌فلک در سه سطح 21، 25 و 35 دور بر دقیقه، سرعت پیشروی در سه سطح 2، 3 و 4 کیلومتر بر ساعت و ارتفاع برش در سه سطح 15، 25 و 35 سانتی‌متر. آزمایش‌ها به‌صورت فاکتوریل بر مبنای طرح بلوک‏های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام گرفتند. از نتایج حاصل از تجزیه واریانس جهت نشان دادن اختلافات معنی‌دار بین مقادیر اندازه‌گیری ‌شده و پیش‌بینی‌شده ریزش دانه استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون F در سطح احتمال 5 درصد برای معادله حاصل از تحلیل ابعادی نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین نتایج اندازه‌گیری‌شده و پیش‌بینی‌شده ریزش دانه در دماغه شبیه‌ساز وجود ندارد. کمینه درصد ریزش دانه در دماغه شبیه‌ساز معادل 1/4 درصد با سرعت دورانی چرخ و فلک 25 دور بر دقیقه و سرعت پیشروی 2 کیلومتر بر ساعت تعیین شد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

مدل‌سازی تراکم خاک زیر تایر تراکتور با استفاده از شبکه عصبی پرسپترون چندلایه

دوره 8، شماره 1، 1397، صفحه 105-118

https://doi.org/10.22067/jam.v8i1.58891

غلامحسین شاهقلی، حافظ غفوری چیانه، ترحم مصری گندشمین

چکیده یکی از مخرب‌ترین آثار تردد ماشین در مزرعه ایجاد تراکم در خاک‌های کشاورزی است. تراکم خاک‌های کشاورزی موجب افزایش مقاومت مکانیکی خاک، کاهش ریشه دوانی گیاه و نهایتاً کاهش عملکرد محصول می‌شود. مدل‌سازی سیستم‌های اکولوژیک توسط روش‌های متداول مدل‌سازی، به‌دلیل ماهیت پیچیده آنها در صورت امکان نیز بسیار مشکل است. سیستم‌های هوش مصنوعی و محاسبات نرم به‌واسطه سادگی و دقت بالا با یک‌بار تعریف یا آموزش بسیار مورد توجه هستند. هدف از انجام این تحقیق مدل‌سازی سیستم تراکم خاک تحت تأثیر رطوبت خاک، سرعت پیشروی ماشین و عمق خاک توسط شبکه‌های عصبی مصنوعی پرسپترون چندلایه بود. در این پژوهش، رطوبت خاک در پنج سطح 11%، 13/5%، 16%، 19% و 22%، میانگین سرعت پیشروی ماشین در پنج سطح 1، 2، 3، 4 و 5 کیلومتر بر ساعت و عمق‌های مختلف خاک در سطوح 20، 25، 30، 35 و 40 سانتی‌متر در نظر گرفته شد. داده‌های تجربی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در پنج سطح رطوبت، سرعت پیشروی و عمق خاک در سه تکرار به‌دست آمدند. شبکه عصبی پرسپترون با پنج نرون در لایه پنهان با تابع انتقال سیگموییدی و تابع انتقال خطی برای نرون خروجی برای مدل‌سازی طراحی و آموزش داده شد. مقایسه نتایج مدل و نتایج تجربی نشان‌دهنده ضریب تبیین 0/99 =R2 بین این مقادیر بود. مقدار میانگین مربعات خطای مدل و درصد میانگین مطلق خطای سیستم به‌ترتیب برابر 0/17 و 0/29 درصد به‌دست آمدند که نشان از دقت بالای مدل شبکه عصبی در تخمین مقادیر تراکم خاک دارد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ارزیابی ویژگی‌های کمی و کیفی دو روش برداشت نیشکر (با هدف تولید انرژی و تولید شکر)

دوره 8، شماره 1، 1397، صفحه 212-221

https://doi.org/10.22067/jam.v8i1.53629

کورش اندکایی زاده، محمد جواد شیخ داودی، میلاد بی ریا

چکیده نیشکر یک گیاه مهم در جهان می‌باشد که با هدف تولید شکر و تولید انرژی کشت می‌شود، به همین دلیل ارزیابی دو روش برداشت یکی با هدف تولید شکر و دیگری با هدف تولید انرژی ضرورت پیدا می‌کند. در این تحقیق دو سیستم برداشت نیشکر و مورد بررسی قرار گرفته است. پارامترهای کمی شامل مصرف سوخت بر حسب لیتر بر هکتار، توان مصرف شده ماشین برداشت نیشکر بر حسب کیلووات، بازده گشتاور موتور برحسب (%)، روغن هیدرولیک مصرف شده در تیغه برش، چاپر، بالابر بر حسب مگاژول بر مگاگرم، سرعت پیشروی کیلومتر بر ساعت، ظرفیت مزرعه‌ای برحسب هکتار بر ساعت، عملکرد مزرعه‌ای مگاگرم بر هکتار و دبی خروجی نی بر حسب مگاگرم بر ساعت و پارامترهای کیفی شامل خصوصیات گیاه بود که شامل میانگین قطر متوسط ساقه برحسب میلی‌متر، ارتفاع ساقه بر حسب متر، تعداد ساقه بر متر، درصد ساقه‌های بریده شده سالم و تا حدی آسیب‌دیده و به‌شدت آسیب‌دیده، ارتفاع متوسط کاه و کلش بر حسب میلی‌متر، متوسط جرم مخصوص ظاهری کیلوگرم بر مترمکعب، میانگین درصد رطوبت، میانگین عملکرد ماده خشک (بیوماس) بر حسب مگاگرم بر هکتار اندازه‌گیری شد. تحلیل داده با استفاده از روش مدیریتی مجموع ساده وزنی شده انجام شد. نتایج نشان داد که میزان برداشت در روش برداشت با هدف تولید شکر از لحاظ پارامترهای کمی ماشین برداشت نیشکر در شرایط مطلوبی نسبت به روش برداشت با هدف تولید انرژی قرار دارد ولی از نظر خصوصیات کیفی گیاه سیستم برداشت با هدف تولید انرژی وضعیت بهتری دارد چون دارای ضریب ترکیبی بالایی است.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

مقایسه فنی و اقتصادی اثر کارنده‌های مختلف با میزان بذر متغیر بر عملکرد کلزا در مغان

دوره 7، شماره 2، 1396، صفحه 527-535

https://doi.org/10.22067/jam.v7i2.42060

جبراییل تقی نژاد

چکیده این پژوهش به‌منظور انتخاب مناسب ترین کارنده کلزا، با استفاده از طرح آزمایشی کرت‌های خردشده در قالب بلوک های کامل تصادفی در مغان انجام شد. کرت‌های نواری افقی شامل تراکم بذر در سه سطح 6، 8 و10 کیلوگرم در هکتار و کرت‌های نواری عمودی انواع بذرکارها شامل: خطی‌کار همدانی (روش مرسوم)، خطی‌کار آمازن، خطی‌کار گاسپاردو و خطی‌کار اگرمستر در چهار تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد خطی‌کار اگرمستر با میانگین 89/45 درصد سبز و خطی‌کارهای آمازن و گاسپاردو با میانگین 83 درصد جوانه‌زنی به‌ترتیب بیشترین وکمترین مقدار را داشتند. خطی‌کار اگرمستر از لحاظ یکنواختی توزیع عمودی و عرضی به‌ترتیب با 72/62 و 84/25 درصد بیشترین مقدار را داشت. از نظر عملکرد دانه و استقرار بذر بین روش های بذرکاری اختلاف معنی‌دار 1% وجود داشت. ولی از لحاظ شاخص ارتفاع بوته اختلافی مشاهده نشد. حداکثر عملکرد را خطی‌کار اگرمستر به مقدار 2672 کیلوگرم در هکتار داشته است. مقایسه فنی و اقتصادی بذرکارهای مورد استفاده نشان داد اضافه درآمد خالص استفاده از خطی‌کار اگرومستر نسبت به روش مرسوم 4930 هزار ریال در هکتار بوده است.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

طراحی و ساخت یک مدل آزمایشگاهی موزع با ترتیب ریزش نردبانی (عرضی) قلمه برای استفاده در کارنده نیشکر

دوره 7، شماره 1، 1396، صفحه 312-321

https://doi.org/10.22067/jam.v7i1.45290

عباس اکبرنیا

چکیده نیشکر گیاهی است که برای تولید و استخراج قند از ساقه آن، کشت می شود. سطح زیر کشت نیشکر در ایران حدود 80 هزار هکتار و عمل کشت در این مزارع با دست و توسط کارگر انجام می گیرد. ماشین های کارنده وارد شده به ایران و نمونه های ساخت داخل که عموماً الگو برداری از روی نمونه های خارجی است، به‌دلیل لغزش نقاله موزع و عدم یکنواختی در ریزش و آرایش قلمه ها در ردیف های کشت از کارآیی لازم برخوردار نیستند. لذا ساخت موزعی که بتواند موضوع بالا آوردن قلمه ها از داخل مخزن و تحویل آنها به لوله سقوط را به‌طور پیوسته، یکنواخت و منطبق با شرایط مزارع نیشکر در کشور انجام دهد، قابل تأمل خواهد بود. در این تحقیق با مطالعه منابع و همچنین بررسی میدانی مشکلات حاکم بر مزارع نیشکر و عدم کارآمدی ماشین های کارنده موجود (لغزش نقاله انتقال قلمه ها، باقی گذاشتن فضای کشت نشده در مزرعه، صدمه رساندن به جوانه قلمه و غیره) نسبت به ارائه ساز و کار جدید با قابلیت های ویژه برای رفع مشکلات فوق اقدام شد. هدف از اجرای این پروژه طراحی و ساخت یک مدل آزمایشگاهی موزع مرکب به‌منظور استفاده در دستگاه های کارنده نیشکر است. در این طرح بر عکس موزع های موجود که قلمه ها را به‌صورت طولی می ریزند، قلمه ها به‌صورت عرضی (نردبانی) بر روی زمین (ردیف کشت) قرار می گیرند. موزع مذکور ساخته و پس از ارزیابی های آزمایشگاهی، آماده ساخت در ابعاد واقعی و آزمایش مزرعه ای می باشد. این عمل موجب کاهش مصرف قلمه در هکتار، ریزش یکنواخت و رفت و آمد کمتر ماشین در مزرعه و بهره وری بیشتر کارنده خواهد شد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

طراحی، ساخت و ارزیابی یک نوع موزع خودکار نشاء ریشه لخت پیاز

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 271-282

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.36579

محمد طهری، داود قنبریان، اورنگ تاکی، مهدی قاسمی ورنامخواستی

چکیده در سال های اخیر با توجه به کمبود منابع آبی در کشور، تولید پیاز با کاشت نشاءهای ریشه لخت مورد توجه کشاورزان قرار گرفته است. با توجه به بالا بودن تراکم کشت مطلوب برای کشاورزان، فقدان ماشین مناسب برای کاشت نشاءهای ریشه لخت پیاز به‌عنوان یک مشکل اصلی ظاهر شده است. این تحقیق با هدف طراحی، ساخت و ارزیابی یک دستگاه موزع خودکار که بتواند ضمن جداسازی و تک کردن نشاءهای ریشه لخت پیاز، تراکم مناسب برای کاشت آنها را فراهم نماید، انجام گردید. در این پژوهش از دو تسمه ی آج دار که به‌صورت زاویه دار در کنار هم قرار می گرفتند، به‌عنوان موزع استفاده شد. نشاءهای موجود در دسته نشاء با قرار گرفتن دسته در بین دو تسمه مورد نظر که با سرعت های متفاوت و در خلاف جهت یکدیگر حرکت می‌کنند، از هم جدا شده و به‌صورت یک ردیف از گذرگاه انتهایی بین دو تسمه خارج می گردند. برای ارزیابی موزع ساخته شده، اثرات سه عامل نوع تسمه حامل، نسبت سرعت خطی تسمه ها و تعداد نشاء موجود در یک دسته براساس آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار بر روی پارامترهای کیفیت کاشت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تسمه حامل با دندانه های بلند، صلب و دارای زاویه حمله، قابلیت بهتری در جدا کردن نشاءها دارد. نتایج هم چنین نشان داد با استفاده از این روش جداسازی می توان در 80 درصد از طول خطوط کاشته شده به یکنواختی مطلوبی در فواصل نشاءها رسید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ساخت و ارزیابی مزرعه ای ماشین کشت مخلوط ذرت و لوبیا

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 283-297

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.40405

علیرضا مندنی، سید حسین کار پرورفرد

چکیده در بسیاری از نقاط جهان، کشت مخلوط به دلیل استفاده حداکثری از منابع محیطی و حاصلخیزی خاک بر تک کشتی برتری دارد. یکی از مشکلات اساسی این نوع زراعت، نبود ماشین مناسب جهت عملیات کاشت می باشد. در پژوهش حاضر به‌منظور کاشت همزمان ذرت و لوبیا با نسبت های دقیق و الگوهای کاشت مختلف، ماشین کشت مخلوط نیوماتیکی ساخته شد. این ماشین در پنج سطح فاصله بین بذرها (100، 120، 150، 185 و 215 میلی‌متری) برای واحد کارنده لوبیا، پنج سطح فاصله بین بذرها (55، 85، 110، 130 و 160 میلی متر) برای واحد کارنده ذرت، سه سطح عمق کاشت (20، 40 و60 میلی متر) و با استفاده از طرح کرت های خرد شده در سه تکرار و سرعت ثابت 4 کیلومتر بر ساعت در مزرعه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که در فاصله 55 میلی متری بین بذرها و در عمق کاشت 20 میلی متری، واحد کارنده ذرت توانایی کمتری در توزیع افقی بذرها در محدوده 0/5 تا 1/5 برابر فاصله تئوری دارد. این موضوع باعث شد تا در این فواصل مقدار شاخص های چندتایی، نکاشت و دقت افزایش پیدا کنند. در واحد کارنده لوبیا، در فاصله 100 میلی متری بین بذرها و در عمق کاشت 20 میلی متری این شاخص ها افزایش داشته اند. افزایش فاصله بین بذرها و عمق کاشت رابطه مستقیمی با افزایش شاخص کیفیت تغذیه دارند. در فاصله 160 میلی متری بین بذرهای ذرت و فاصله 215 میلی متری بین بذرهای لوبیا و در عمق کاشت 60 میلی متری مقدار این شاخص نسبت به سایر فواصل بین بذرها و عمق های کاشت افزایش یافته است.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ساخت بذرکار تحقیقاتی و مقایسه آن با نوع وارداتی در کاشت گندم

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 298-311

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.46653

ایرج اسکندری، ناصر سرتیپی

چکیده با کاربرد سیستم کاشت مکانیزه دقیق و قابل اعتماد در مزارع تحقیقاتی، حتی تغییرات کوچک در عملکرد ارقام مختلف زراعی به راحتی قابل مشاهده خواهد بود. در حال حاضر جهت کشت طرح های تحقیقاتی از بذرکارهای وارداتی استفاده می‏ شود. بذرکارهای تحقیقاتی وارداتی از نظر نیروی محرکه و موتور و به‌خصوص سیستم های انتقال حرکت و توان دارای ضعف هایی می باشند. جهت رفع نیاز تحقیقاتی اقدام به ساخت بذرکار تحقیقاتی متناسب با شرایط محیطی و با به کارگیری قطعات و لوازم موجود کشور گردید. سپس طی تحقیقی در قالب طرح آماری استریپ پلات شامل فاکتور اصلی (دستگاه های کاشت) و فاکتور فرعی (طول های کاشت) دستگاه مذکور با یک دستگاه وارداتی در کشت گندم مقایسه گردید. نتایج نشان داد که از نظر میزان بذر توزیع شده، بین لوله های سقوط بذرکارها اختلاف معنی داری وجود نداشت، با این وجود، واریانس ریزش بذر در لوله‌های سقوط بذرکار وارداتی و بذرکار ساخت شده به‌ترتیب برابر با 1/05 و 0/267 بود که این امر بیانگر تغییرات کمتر در میزان توزیع بذر در بین شیاربازکن ها در بذرکار ساخت شده نسبت به بذرکار وارداتی بود. میانگین عمق کاشت کرت های کشت شده توسط بذرکار وارداتی نسبت به عمق کاشت از پیش تنظیم شده، 0/8 سانتی متر کاهش و در بذرکار ساخت شده 0/1` سانتی متر افزایش داشت. ضریب یکنواختی افقی بذور (فاصله بین بذور در روی ردیف) از نظر آماری در سطح احتمال 1% معنی‌دار بود. ضریب یکنواختی افقی بذر در بذرکار ساخت شده برابر با 94/2% که این مقدار در بذرکار وارداتی برابر با 70/8 % بود. عملکرد گندم در کرت های کشت شده توسط بذرکار ساخت شده برابر با 4216 کیلوگرم در هکتار و در بذرکار وارداتی برابر با 3942 کیلوگرم در هکتار بود. علت افزایش عملکرد را می توان با ضریب پنجه زنی و تعداد بیشتر سنبله بارور در کرت های کشت شده با بذرکار ساخت شده و یکنواختی فواصل بین بذور در روی ردیف در بذرکار مذکور و عمق کاشت مرتبط دانست.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

مقایسه و ارزیابی فنی سمپاش های الکترواستاتیکی، میکرونر و پشت تراکتوری لانس دار در کنترل آفت کرم سیب

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 376-383

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.36084

فرید امیرشقاقی، محمود صفری

چکیده در تحقیق حاضر وضعیت سمپاش های پشت تراکتوری لانس‌دار در کنترل کرم سیب (Carpocasa pomonella L.) مورد ارزیابی فنی قرار گرفت و با روش‌های الکترواستاتیکی و میکرونر مقایسه گردید. تحقیق حاضر در یک باغ سیب با فواصل کاشت 6*6 متر در شهرستان ارومیه در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. نتایج در طی دو سال نشان داد که یکنواختی قطرات در روی برگ‌ها در سمپاش های الکترواستاتیکی و میکرونر با 30 قطره در سانتی‌متر مربع بهتر از نوع سمپاش لانس دار و در پشت برگ‌ها، سمپاش الکترواستاتیکی با تعداد 16 قطره در سانتی‌متر مربع دارای پوشش مناسب‌تری بود. در نوع لانس دار، قطرات درشت و غیر یکسان با توزیع غیریکنواخت در پشت و روی برگ‌ها مشهود بود. مقایسه میانگین محلول مصرفی تیمارها نشان داد که سمپاش های الکترواستاتیکی و میکرونر به‌ترتیب با 157 و 134 لیتر در هکتار در محدوده سمپاشی با حجم کم (بین 200-50 لیتر در هکتار) و در یک گروه قرار داشتند، در حالی‌که سمپاش لانس دار پشت تراکتوری با 1629 لیتر در هکتار در دامنه سمپاشی با حجم بالا (بیش از 200 لیتر در هکتار) قرار گرفت. از نظر درصد کنترل آفت کرم سیب، بررسی تعداد نمونه‌های سیب سالم و آفت زده نشان داد که سمپاش لانس‌دار با میانگین 18/8 درصد در مقایسه با دو روش دیگر دارای کمترین اثر بخشی در کنترل آفت کرم سیب بود. از نظر اقتصادی، در مطالعه حاضر کاربرد سمپاش های میکرونر با توجه به نسبت سود به هزینه بالا (315/7) توصیه گردید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ارزیابی مزرعه‏ ای مکانیزم ‏تغذیه و برش ماشین برداشت نخود به‏ منظور برداشت عدس

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 396-405

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.35790

سعادت کامگار، فخرالدین نوری گوشکی، حسین مصطفی وند

چکیده برداشت عدس در زمین‏ های سنگلاخی ایران با مشکلاتی مواجه است. برای کاهش این مشکلات از یک مکانیزم تغذیه و برش به‌کار رفته در یک نوع ماشین برداشت نخود با نیرو محرکه تیلر، جهت برداشت عدس استفاده شد. مکانیزم تغذیه و برش مذکور شامل شاسی اصلی، راهنمای V شکل، تغذیه‌کننده زنجیری، تسمه‏ های انتقال بوته، نقاله بالابر محصول و همچنین مخزن بود. آزمایش‌های ارزیابی مکانیزم مذکور در سه سطح سرعت پیشروی (1/5، 3، 4/5 کیلومتر بر ساعت)، سه سطح ارتفاع برش (4، 8 و13 سانتی‌متر)، دو سطح رطوبت دانه در هنگام برداشت (%8 و 14%) بر روی دو رقم عدس (فیلیپ و بومی شیراز) در سه تکرار انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس حاصل از طرح کرت‏ های دو بار خرد شده در قالب بلوک‏ های کامل تصادفی نشان داد که اثر هر دو تیمار سرعت پیشروی و رطوبت دانه بر مقدار ضایعات عدس هر دو رقم در سطح احتمال 1% معنی‏ دار بود. به ‏طوری که با افزایش سرعت و کاهش رطوبت، ضایعات محصول افزایش یافت. اثر ارتفاع برش بر ضایعات عدس رقم بومی شیراز در سطح یک درصد و بر ضایعات رقم فیلیپ در سطح احتمال 5% معنی دار بود. گستره‏ ی ضایعات دانه در رطوبت 8% برابر 8/6 تا 11/4% برای رقم فیلیپ برابر 8/3 تا 13/6% برای رقم بومی شیراز و در رطوبت 14% برابر 7/9 تا 10% برای رقم فیلیپ و 8/3 تا 11/5% برای رقم بومی شیراز بود.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

تعیین مناسب ترین بسامد و مدت زمان نوسان شاخه تکان پنوماتیک زیتون

دوره 6، شماره 2، 1395، صفحه 417-428

https://doi.org/10.22067/jam.v6i2.33205

علی رضایی، محمد لغوی، سعادت کامگار، یاسر مهدی پور

چکیده در حال حاضر برداشت محصول زیتون در ایران به‌صورت دستی انجام می شود. هزینه کارگری به عنوان بزرگ ترین مشکل در برداشت زیتون به حساب می آید. برای حل این مشکل و مکانیزه کردن عملیات برداشت، دستگاه شاخه تکان پنوماتیک قابل حمل و سبکی برای برداشت زیتون طراحی و ساخته شد. در این دستگاه برای ایجاد حرکت نوسانی از یک جک دوطرفه پنوماتیک، دو کلید مغناطیسی و یک مدار الکترونیکی استفاده شد. برای تعیین عملکرد شاخه تکان تست مزرعه ای روی درخت زیتون در قالب یک آزمایش فاکتوریل بر پایه ی طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار و در 3 سطح بسامد (12، 16 و 20 هرتز) و 3 زمان تکانیدن (5، 10 و 15 ثانیه) و در یک دامنه ثابت 5 سانتی متری انجام گردید. مقایسه میانگین ها با استفاده از آزمون دانکن نشان داد که بسامد نوسانی و زمان تکانیدن اثر معنی داری در سطح احتمال 1% روی بازده شاخه تکان دارند، در حالی که اثر متقابل آنها معنی دار نبود. با ثابت بودن مدت زمان نوسان، اثر افزایش بسامد نوسان بر درصد ریزش میوه زیتون معنی دار بود. امّا در بسامد ثابت، افزایش مدت زمان نوسان تأثیر معنی داری بر درصد برداشت زیتون نداشت. نیروی استاتیکی جداسازی میوه از شاخه اندازه گیری و با نیروی دینامیکی محاسبه شده مقایسه گردید. در نهایت بسامد 20 هرتز در مدت زمان نوسان 5 ثانیه به‌عنوان مناسب ترین محدوده برای این شاخه تکان در برداشت زیتون رقم روغنی انتخاب گردید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

بهینه‌سازی مهم‌ترین پارامترهای عملکردی ردیف‌کار نیوماتیک با پایش لحظه‌ای برای بذور هندوانه و خیار

دوره 6، شماره 1، 1395، صفحه 35-48

https://doi.org/10.22067/jam.v6i1.37474

زهرا عبداله زارع، محمدامین آسودار، نواب کاظمی، مجید رهنما، سامان آبدانان مهدی زاده

چکیده گسترش کاربرد ردیف‌کارهای نیوماتیک برای بذوری با خصوصیات فیزیکی مختلف، ارزیابی این ماشین‌ها را جهت افزایش کیفیت عملکردشان تحت مکش‌ها و سرعت‌های مختلف ضروری ساخته است. بنابراین در این تحقیق اثرات سرعت پیشروی واقعی در دو سطح (محدوده‌ی ۳ تا ۴ و ۶ تا ۸ کیلومتر در ساعت) و مکش در سه سطح (2/5-، 3/5- و 4/5- کیلوپاسکال) برای دو بذر هندوانه و خیار با هدف تعیین سرعت پیشروی و فشار بهینه بذرکار به کمک ابزار دقیق و تکنولوژی پردازش تصویر مورد مطالعه قرار گرفت. این تحقیق در دو شرایط آزمایشگاهی و مزرعه‌ای با دو نوع بذر هندوانه و خیار در سه تکرار به‌صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. اثر سرعت پیشروی و مکش با استفاده از شاخص‌های نکاشت، چندگانه، خطا (ضریب تغییرات) و بالاترین شاخص کیفیت تغذیه ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که دو عامل سرعت و مکش در ارتباط با هم و غیرمساوی روی یکنواختی فاصله‌‎ی کشت تأثیر داشتند. مدل‌های رگرسیونی استخراج شده نشان داد که بهترین یکنواختی فاصله‌ی کاشت برای بذر هندوانه در شرایط آزمایشگاهی در سرعت پایین و مکش 3/5- کیلوپاسکال و شاخص خطای 7% به‌دست آمد و در شرایط مزرعه‌ای مناسب‌ترین یکنواختی در مکش 2/5- کیلوپاسکال و سرعت بالاتر با میزان شاخص خطا 9% رخ داد. همچنین با شیوه‌ای مشابه نتایج برای بذر خیار نشان داد که در شرایط آزمایشگاهی با سرعت پایین، مکش 4/5- کیلوپاسکال و میزان شاخص خطا 6/3% و در مزرعه با سرعت پایین، مکش 2/5- کیلوپاسکال و میزان شاخص خطا به اندازه 20% مناسب‌ترین یکنواختی به‌دست آمد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

تعیین مقدار بقایای گیاهی، ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی خاک در سیستم‌های خاک‌ورزی مختلف

دوره 6، شماره 1، 1395، صفحه 102-113

https://doi.org/10.22067/jam.v6i1.32700

پرویز احمدی مقدم، لعیا افتخاری، عارف مردانی کرانی، حبیب خداوردیلو

چکیده روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی که با مدیریت مناسب بقایای محصول همراه باشد یکی از راه‌کارهای مؤثر در جلوگیری از فرسایش خاک، کاهش آلودگی هوا، کاهش مصرف انرژی و کاهش هزینه‌ها در کشاورزی به‌شمار می‌رود. در این تحقیق، تأثیر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر پوشش بقایای گیاهی، مقاومت مکانیکی خاک و پایداری خاکدانه‌ها مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تأثیر درصدهای مختلف بقایای گیاهی بر مقاومت غلتشی چرخ غیرمحرک در محیط انباره خاک مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشات مزرعه‌ای به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی انجام شد. روش‌های مختلف خاکورزی در سه تیمار (گاوآهن برگردان‌دار، گاوآهن بشقابی و گاوآهن چیزل) با چهار تکرار صورت گرفت. مقادیر بقایای گیاهی با استفاده از دو روش برش عرضیِ خطی و روش پردازش تصویر محاسبه گردید. آزمایشات مربوط به مقاومت غلتشی نیز در محیط انباره خاک و در سه سطح 10، 50 و 90 درصد انجام گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش شدت خاک‌ورزی، پایداری خاکدانه‌ها کاهش یافته است، به‌طوری‌که کمترین مقدار پایداری خاکدانه‌ مربوط به تیمارهای خاک‌ورزی شده با گاوآهن برگردان‌دار و بیشترین مقدار پایداری مختص تیمار خاک‌ورزی شده با گاوآهن چیزل و بشقابی به‌دست آمد. نتایج حاصل از بررسی اثر بقایای گیاهی بر مقاومت غلتشی چرخ نشان داد که مقاومت غلتشی تیمارهای مختلف با یکدیگر تفاوت معنی‌داری ندارند. در نهایت استفاده از گاوآهن بشقابی به‌دلیل داشتن درصد بالایی از پوشش بقایای گیاهی و کاهش چشمگیر مقاومت مکانیکی و جرم ویژه ظاهری و نیز حفظ پایداری خاکدانه‌ها، به‌عنوان ابزار مناسب خاک‌ورز در این تحقیق توصیه می‌شود.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

پیش‌بینی مقاومت غلتشی چرخ براساس پارامترهای مهم حرکتی با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی

دوره 6، شماره 1، 1395، صفحه 259-270

https://doi.org/10.22067/jam.v6i1.38887

فاطمه قشلاقی، عارف مردانی کرانی

چکیده یکی از عمده‌ترین افت‌های انرژی زمانی‌که چرخ روی خاک نرم حرکت می‌‌کند، مقاومت غلتشی می‌باشد. بهینه‌سازی مقدار مقاومت غلتشی به بهبود بازده انرژی کمک خواهد کرد، مدل‌سازی دقیق برهم‌کنش خاک-تایر کلید اساسی برای این بهینه‌سازی است و نیاز به آزمایش‌های مزرعه‌ای پرهزینه را حذف کرده و زمان مورد نیاز آزمایش را کاهش می‌دهد. در این تحقیق جهت پیش‌بینی مقاومت غلتشی چرخ غیر محرک با در نظرگرفتن برخی پارامترهای حرکتی مانند فشار باد تایر، سرعت پیشروی و بار عمودی متغیر روی چرخ که با استفاده از یک آزمونگر تک چرخ در انباره خاک صورت گرفت، از شبکه عصبی مصنوعی استفاده شد. شبکه پس انتشار برگشتی با 35 نرون در لایه پنهان و 1 نرون در لایه خروجی و الگوریتم آموزشی لونبرگ-مارکوارت بهترین عملکرد را نشان داد. ضریب همبستگی آزمون شبکه مزبور 0/92 بوده است. نتایج شبیه‌سازی شبکه عصبی عدم وابستگی مقاومت غلتشی چرخ به پارامتر سرعت پیشروی را نشان داد و تأیید کرد که با افزایش فشار باد تایر و کاهش بار عمودی روی چرخ مقاومت غلتشی کاهش خواهد یافت.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه اندازه‌بند غلتکی واگرا برای مغز بادام

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 228-241

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.27009

داود قنبریان، علی قربانی مرغملکی، محمد علی قضاوی، شاهین بشارتی

چکیده مغز بادام جزء آن دسته از محصولاتی است که پیش از صادرات بایستی به‌طور صحیح اندازه‌بندی شود. در این تحقیق طراحی، ساخت و ارزیابی یک دستگاه اندازه‌بندی برای مغز بادام ارائه شده است. مکانیزم مورد استفاده از یک جفت غلتک واگرا با شیب و فاصله قابل تنظیم تشکیل شده است که مغز بادام‌ها را بر مبنای ضخامت آنها به سه دسته ریز (ضخامت کمتر از ۶ میلی‌متر)، متوسط (ضخامت بین ۶ تا ۷ میلی‌متر) و درشت (ضخامت‌های بیشتر از 7 میلی‌متر) اندازه‌بندی می‌کند. برای ارزیابی عملکرد دستگاه از سه شاخص استاندارد شامل متوسط ناخالصی نسبی (C ̅_R)، بازده یا دقت وزنی جداسازی (Ew) و ظرفیت کاری (Q) استفاده شد. آزمایشات عملی نشان‌دهنده تأثیر پارامترهای دبی تغذیه، شیب غلتک‌ها و سرعت دورانی آنها بر عملکرد دستگاه بود. به‌‌منظور ارزیابی دستگاه، از آزمایش فاکتوریل سه فاکتوره، در قالب یک طرح کاملاً تصادفی و سه تکرار برای هر آزمایش، جهت تعیین میزان و نحوه تأثیر عوامل مؤثر روی عملکرد دستگاه، استفاده شد. نتایج نشان داد که بهترین عملکرد دستگاه در دبی تغذیه kg 8h-11000، شیب 9 درجه و سرعت rpm 110 با متوسط ناخالصی 23%، بازده وزنی جداسازی 80% و ظرفیت کاری 830 کیلوگرم در یک شیفت کاری 8 ساعته به‌دست می‌آید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

ساخت و ارزیابی سامانه کودکاری نرخ متغیر

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 251-260

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28461

عاطفه دمیرچی، محمدحسین آق خانی، مهدی خجسته پور، جلال برادران مطیع

چکیده مسائل اقتصادی و زیست‌محیطی در کنار مسائل فنی، تولیدکنندگان محصولات کشاورزی را وادار کرده است روش‌های جدید را در مدیریت تولید محصولات کشاورزی به‌کار گیرند. در روش‌های متداول تولید محصولات کود شیمیایی به‌طور یکنواخت در سطح مزرعه توزیع می‌گردد. این در حالی است که نیاز خاک در سطح مزرعه یکنواخت نیست. هدف از این تحقیق کوددهی با استفاده از فناوری نرخ متغیر و متناسب با نیاز خاک می‌باشد. اجزا اصلی سامانه کودکاری نرخ متغیر در این تحقیق عبارتند از: دستگاه کودکار مجهز شده با موزع خودکار، تجهیزات تعیین سرعت پیشروی دستگاه و تجهیزات الکترونیکی برای تنظیم و کنترل سامانه. نتایج ارزیابی دستگاه نشان داد که نصب سامانه کودکاری ساخته شده موجب صرفه‌جویی 83/68 درصدی نسبت به روش متداول توزیع یکنواخت صرفه‌جویی گردید. از آنجایی‌که در ایران کودکاری بدون در نظر گرفتن تغییرات در مزرعه صورت می‌گیرد، به‌کارگیری این سامانه می‌تواند تحول بنیادینی در کاهش مصرف کود ایجاد نماید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

بررسی تأثیر پارامترهای کششی برروی تنش ایجاد شده زیر چرخ محرک تراکتور با استفاده از تنش‌سنج و آزمونگر تک‌چرخ در انباره‌ی خاک

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 345-356

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28264

حمید تقوی فر، عارف مردانی کرانی

چکیده در تحقیق حاضر اثر کشش خالص چرخ محرک بر روی تنش عمودی ایجاد شده زیر چرخ مورد مطالعه قرار گرفت. از این‌رو سرعت پیشروی در سه سطح 8/0، 1 و 2/1 متر بر ثانیه، بار عمودی روی چرخ محرک220/65R21 در سه سطح 2، 3 و 4 کیلونیوتن و لغزش در سه سطح 8، 12 و 15 درصد مورد استفاده قرار گرفتند تا مقدار نیروی کشش و تنش عمودی در سه عمق 1/0، 15/0 و 2/0 متری اندازه‌گیری شوند. آزمون‌ها در طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی بر روی خاک رسی لومی با رطوبت 12% با سه تکرار انجام شدند. تنش عمودی از طریق یک سامانه‌ی ساخته شده تنش‌سنج و نیروی کششی نیز از طریق 4 عدد لودسل افقی نصب شده بین چرخ و کشنده‌ی چرخ اندازه‌گیری شدند. بررسی‌ها‌ی انجام شده در سطح آماری 1% نشان دادند که نیروی کششی باعث افزایش تنش عمودی زیر چرخ می‌گردد و بیشترین تنش عمودی زیر چرخ با مقدار 78 کیلوپاسکال در عمق 1/0 متر مربوط به کشش بیشینه‌ی خالص حاصل شده تحت تأثیر بار 4 کیلونیوتن، لغزش 15 درصد و سرعت 8/0 متر بر ثانیه می‌باشد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

تأثیر ارتعاش تیغه بر عملکرد خاک‌ورزی پوششی در خاک لوم رسی سیلتی

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 357-367

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28510

بهروز گودرزی، محمدامین آسودار، نواب کاظمی

چکیده امروزه در راستای تولید پایدار، کاهش عملیات خاک‌ورزی به‌ویژه سیستم‌های مرسوم و جایگزینی با نوع حفاظتی توصیه می‌گردد، ولی هم‌چنان عملیات خاک‌ورزی جزء انرژی‌برترین عملیات‌ها هستند. در این تحقیق‏، با تغییر در تأمین توان ادوات و تبدیل توان چرخشی تراکتور به توان الکتریکی و توسعه یک نوع تیغه ارتعاشی به‌‌عنوان ایده‌ای نو، اثرات ارتعاش در ۶ بسامد مختلف شامل صفر یا ثابت، خود‌القایی یا متغیر و القایی با (19+)، (۱۹-)، (۳۷+) و (۳۷-) هرتز، با متوسط سرعت پیشروی در دو سطح km h-1 5/4 و ۵/7 بر روی پارامترهای عملکردی خاک‌ورزی با رویکرد خاک‌ورزی حفاظتی و کاهش مصرف انرژی بررسی گردید. به‌همین منظور ابتدا اقدام به توسعه و ساخت یک ماشین خاک‌ورز تک‌تیغه‌ای کششی نموده و با نصب الکتروموتور بر روی آن ارتعاش‌های کنترل شده فراهم گردید. هم‌چنین با نصب یک دستگاه ژنراتور مدل PM-10KW که چرخش محور آن را شفت تواندهی تراکتور تأمین می‌کرد، انرژی الکتریکی مورد نیاز خاکورز در مزرعه تأمین شد. برای اندازه‌گیری پارامترهای سرعت پیشروی واقعی، نیرو و توان کششی هم‌زمان با اجرای عملیات در مزرعه از یک تراکتور تجهیز شده به سامانه جمع‌آوری لحظه‌ای داده‌ها استفاده شد. سپس طرح آزمایشی کرت‏ خرد شده در قالب بلوک کامل تصادفی در خاک لوم رسی سیلتی، با دوازده تیمار و سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که فاکتور بسامد به‌طور معنی‌داری بر شاخص‌های درصد حفظ بقایا روی خاک و قطر متوسط وزنی کلوخه‌ها و توان کششی تأثیر داشت، به‌طوری‌‌که کم‌ترین توان کششی لازم 3/4 کیلووات در بسامد (۱۹+) و بیش‌ترین درصد نگهداری بقایا بر روی خاک 85 درصد در بسامد (۳۷+) رخ داد و کم‏ترین میانگین قطر متوسط وزنی کلوخه‏ها (cm 7/2) در بسامد (37-) به‌دست آمد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

بررسی اثر سرعت و عمق خاک‌ورزی حفاظتی بر جرم مخصوص ظاهری خاک

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 368-380

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28533

اصغر محمودی، آرمان جلالی، مصطفی ولیزاده، ایرج اسکندری

چکیده خاک‌ورزی با مهیا کردن وضعیت مناسب خاک، برای جذب رطوبت و دمای کافی برای جوانه‌‌زنی و رشد بذر و هم‌چنین با کاهش مقاومت به نفوذ خاک، سبب توسعه آسان‌تر ریشه می‌گردد. با توجه به مزایای خاک‌ورزی حفاظتی و کمبود تحقیق علمی در مورد ادوات خاک‌ورزی حفاظتی وارداتی و تولید داخل و اهمیت فاکتورهای سرعت و عمق خاک‌ورزی بر عملکرد انواع خاک‌ورزها، این تحقیق در قالب طرح آزمایشی کرت‌های دوبار خرد شده بر پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی در دو شهرستان بستان‌آباد و هشترود اجرا گردید. فاکتور اصلی عمق خاک‌ورزی (در دو سطح 10 و 20 سانتی‌متر) و فاکتور فرعی سرعت خاک‌ورزی (در چهار سطح 6، 8، 10 و 12 کیلومتر بر ساعت برای شهرستان بستان‌آباد و 8، 10، 12 و 14 کیلومتر بر ساعت برای شهرستان هشترود) و فاکتور فرعی دوم عمق نمونه‌برداری (عمق خاک) در دو سطح 10-5 و 20-15 سانتی‌متر در چهار تکرار با استفاده از خاک‌ورز مرکب آگرومت پنج شاخه ساخت شرکت سازه کشت بوکان، با استفاده از دو دستگاه تراکتور مسی فرگوسن 285 و 399 به‌ترتیب در شهرستان‌های بستان‌آباد و هشترود انجام گرفت. در این تحقیق اثر هر دو فاکتور سرعت و عمق خاک‌ورزی روی ویژگی جرم مخصوص ظاهری خاک (در دو عمق نمونه‌برداری 10-5 و 20-15 سانتی‌متر) بررسی شد. در حالت کلی نتایج نشان داد که با افزایش سرعت خاک‌ورزی، جرم مخصوص ظاهری خاک، کاهش پیدا کرد و افزایش عمق خاک‌ورزی، سبب افزایش جرم مخصوص ظاهری خاک شد. بهترین سرعت، خاک‌ورزی 10 کیلومتر بر ساعت و عمق 10 سانتی‌متر برای دستگاه آگرومت پنج شاخه در هر دو شهرستان حاصل گردید.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

مقایسه‏‌ی عملکرد سم‏پاش‏‌های میکرونر و بوم‏‌دار تراکتوری جهت مبارزه با علف‌‏های هرز گندم

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 403-414

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28431

مصطفی حمید، حسن ذکی دیزجی، افشین مرزبان

چکیده در این پژوهش سم‏پاش بوم‌‏دار پشت تراکتوری با سم‏پاش میکرونر پشت تراکتوری جهت مبارزه با علف‏‌های هرز مورد ارزیابی قرار گرفتند. این آزمایش دارای پنج تیمار بود که دو تیمار مربوط به سم‏پاش میکرونر تراکتوری و دو تیمار مربوط به سم‏پاش بوم‏‌دار تراکتوری بودند. تیمارهای سم‏پاش میکرونر پشت تراکتوری شامل سطح‌‏های سرعت متوسط (3500 دور در دقیقه) و سرعت کم (2000 دور در دقیقه) دیسک چرخان و تیمارهای سم‏پاش تراکتوری بوم‏‌دار شامل سطح‏های نازل سیلابی و نازل بادبزنی ایتالیایی بود. تیمار پنجم تیمار شاهد بود. این پژوهش در قالب طرح بلوک‏‌های کامل تصادفی در هفت تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد همه تیمارها از نظر کنترل تعداد علف‏‌های هرز با تیمار شاهد اختلاف معنی‏‌داری داشتند. هم‏چنین تیمار سم‏پاش تراکتوری با نازل سیلابی با تعداد 57/22 و نیز وزن خشک 26/27 گرم بر مترمربع برای علف‏‌های هرز بهترین عملکرد را داشت. در بررسی صفات فنی سم‏پاش‏‌ها، تیمارها از نظر آماری اختلاف معنی‏‌داری داشتند. به‏‌طوری‌که در صفت مقدار محلول مصرفی، تیمار سم‏پاش با نازل سیلابی با 66/191 و تیمار سم‏پاش میکرونر با دور کم دیسک با 38/44 لیتر در هکتار به‌ترتیب بیش‏ترین و کم‏ترین محلول مصرفی را داشتند. از نظر درصد لهیدگی سم‏پاش با نازل سیلابی با 03/27 درصد بیش‏ترین بود. از نظر میزان بادبردگی تیمار سم‏پاش میکرونر با سرعت متوسط دیسک چرخان و تیمار سم‏پاش با نازل سیلابی به‌ترتیب با 19/76 و 81/23 درصد بادبردگی بیش‏ترین و کم‏ترین مقدار را داشتند. بهترین ضریب کیفیت پاشش 17/1 برای سم‏پاش میکرونر با سطح دور متوسط دیسک چرخان به‌دست آمد که یک‏نواختی پاشش بالای این تیمار را نشان می‏‌دهد.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

اعتبارسنجی شبیه‌سازی مقاومت غلتشی چرخ غیر محرک از طریق اجزاء محدود با آزمون‌های تجربی

دوره 5، شماره 2، 1394، صفحه 415-427

https://doi.org/10.22067/jam.v5i2.28463

نسا دیباگر، عارف مردانی کرانی، اسعد مدرس مطلق، حجت جعفری

چکیده در این مطالعه به‌منظور تحلیل برهم‌کنش تایر متحرک- خاک از دو روش عددی و تجربی استفاده شد تا تأثیر تغییرات سرعت پیشروی، بار دینامیکی و فشار باد تایر روی مقاومت غلتشی آن مورد بررسی قرار گیرد. در روش عددی با استفاده از نرم افزار اجزاء محدود آباکوس (ABAQUS/ Explicit) برای شبیه‌سازی خاک به‌عنوان ماده الاستو پلاستیک از مدل دراکر- پراگر و برای طراحی مؤلفه‌های سازنده تایر به‌عنوان لاستیک تراکم‌ناپذیر از مدل مواد هایپرالاستیک کرنش محدود و الاستیک استفاده شد. آزمون‌های تجربی نیز با استفاده از آزمونگر تک چرخ و انباره خاک در سطوح مختلفی از سرعت پیشروی، فشار باد تایر و بار دینامیکی انجام گرفتند. مقایسه نتایج حاصل از هر دو روش حاکی از مطابقت خوب نتایج شبیه‌سازی و اندازه‌گیری مقاومت غلتشی در سرعت پیشروی، بار دینامیکی و فشار بادهای مختلف است. در هر دو آزمون با افزایش بار دینامیکی تایر میزان مقاومت غلتشی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت به‌طوری‌که ضریب همبستگی بین نتایج تجربی و عددی در کمترین و بیشترین بار به‌ترتیب برابر 8/0 و 78/0 می‌باشد. تغییرات فشار باد تایر و مقاومت غلتشی آن در هر دو آزمون نسبت معکوسی با هم داشته و در آزمون‌های عددی شیب تغییرات مقاومت غلتشی در برابر فشار باد تایر نسبت به آزمون‌های تجربی کمتر بوده است.

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

مقایسه کارایی هرس بشقابی، سیکلوتیلر و روتیواتور در رطوبت های مختلف در یک خاک لوم رسی در مازندران

دوره 5، شماره 1، 1394، صفحه 63-72

https://doi.org/10.22067/jam.v5i1.28070

مجید رجبی وندچالی، عباس همت، عباس قنبری مالیدره

چکیده در کشاورزی مکانیزه، حدوداً 60 درصد از انرژی مکانیکی مصرفی، صرف عملیات خاک ورزی و تهیه ی بستر بذر می شود. از طرفی، سیستم خاک‌ورزی نامناسب، خواص فیزیکی خاک را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و باعث تخریب ساختمان خاک می گردد. از این رو به‌منظور مقایسه عملکرد سه نوع دستگاه خاک ورز ثانویه، آزمایشی در یکی از مزارع گندم شهرستان جویبار به‌صورت کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک-های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. رطوبت خاک به‌عنوان عامل اصلی در سه سطح (0/25-6/23، 6/23-2/22 و 2/22-8/20 درصد بر مبنای وزن خشک) و نوع وسیله ی خاک ورز به‌عنوان عامل فرعی نیز در سه سطح (هرس بشقابی دو بار عمود بر هم، سیکلوتیلر و روتیواتور) بود. پارامترهای اندازه گیری شده شامل: قطر متوسط وزنی کلوخه ها، چگالی ظاهری خاک، مصرف ویژه سوخت، بازده و ظرفیت ماشین بودند. تأثیر تیمارها و برهم کنش بین آن ها بر مصرف ویژه سوخت، بازده و ظرفیت ماشین و نیز اثر نوع دستگاه و رطوبت خاک بر چگالی ظاهری معنی دار بود (01/0P

ماشین‌های کشاورزی و غیر جاده‌ای

اثر سرعت دورانی استوانه کوبنده و نرخ تغذیه بر آسیب‌های مکانیکی وارده به دانه گندم در عملیات خرمنکوبی

دوره 5، شماره 1، 1394، صفحه 184-190

https://doi.org/10.22067/jam.v5i1.27620

عبداله ایمان مهر

چکیده در این تحقیق اثر سرعت استوانه کوبش و نرخ تغذیه مواد در عملیات خرمنکوبی بر میزان آسیب دانه‌ گندم بررسی شد. یک ماشین خرمنکوب چکشی محلی جهت کوبش دانه‌های گندم در سه سطح مختلف سرعت استوانه کوبش (11، 20 و 7/36 متر بر ثانیه) و در سه نرخ تغذیه (013/0، 025/0 و 05/0 کیلوگرم بر ثانیه) استفاده گردید. افزایش سرعت استوانه از 11 به 20 متر بر ثانیه، آسیب‌های قابل مشاهده را از 01/0% به 95/1% و غیر قابل مشاهده را از 13/2% به 5/16% افزایش داد. با افزایش سرعت استوانه به 7/36 متر بر ثانیه، آسیب‌های قابل مشاهده به 3/24% و آسیب‌های غیر قابل مشاهده به 85/36% رسید. از طرف دیگر با افزایش نرخ تغذیه از 013/0 تا 025/0 و سپس 05/0 کیلوگرم بر ثانیه، درصد دانه‌های شکسته به‌ترتیب به 17/21% و 8/31% کاهش یافت. آزمون جوانه‌زنی نشان داد که هر دو نوع جوانه‌زنی (قابل مشاهده و پیشنهادی) با افزایش سرعت استوانه، کاهش و با افزایش نرخ تغذیه، افزایش می‌یابد. میزان رسانایی الکتریکی دانه‌های خرمنکوبی شده رابطه مستقیمی با افزایش سرعت استوانه و کاهش نرخ تغذیه دارد. رقم‌های Sids10 و Sohag1 به‌ترتیب بادوام‌ترین و ضعیف‌ترین رقم به‌کار رفته در این تحقیق است.