توسعه سازوکار اندازه گیری نیروها و گشتاور بازگرداننده وارد بر چرخ های هادی یک وسیله نقلیه چهارچرخ
دوره 4، شماره 2، 1393، صفحه 141-153
https://doi.org/10.22067/jam.v4i2.20641
علی حاجی احمد، علی جعفری، علیرضا کیهانی، هادی گلی، بابک نوع دوست
چکیده در این مقاله، یک سامانه دینامومتری برای چرخ های غیر محرک فرمان پذیر ارائه شده است. برای تعیین عملکرد سامانه ابداعی، چرخ دینامومتری ساخته شده و مورد ارزیابی قرار گرفت. از چهار لودسل S-شکل به همراه ترکیب روابط نیرویی و سینماتیکی با کمترین مفروضات ساده کننده برای به دست آوردن مؤلفه های گشتاور (ناوشی، برگردان و غلتشی) و نیروی عمودی وارد بر چرخ استفاده شد. یک شمارنده نوری (فرستنده و گیرنده مادون قرمز) سرعت دوران چرخ را اندازه گیری نموده و از یک پتانسیومتر به منظور به دست آوردن زاویه فرمان چرخ هادی استفاده شده است. نتایج ارزیابی این سازوکار نشان داد، واسنجی سامانه به طور مطلوب انجام شده و با ضرایب تبیین بالاتر از 0/99 قابل بکارگیری در مطالعات تعیین رفتار دینامیکی وسایل نقلیه چهار چرخ می باشد.
ارزیابی کارآیی نرم افزار Fluent برای شبیه سازی و ساخت آبپاش دبی متغیر به منظور استفاده در یک سیستم آبیاری خودکار
دوره 4، شماره 2، 1393، صفحه 176-183
https://doi.org/10.22067/jam.v4i2.28406
هانیه روشن، سید جلیل رضوی، مهدی قیصری
چکیده بحران کم آبی از چالشهای جهان امروز است که برای حل آن کشور های مختلف باید منابع آب خود را به بهترین نحو مدیریت کنند. اساس کشاورزی دقیق بر مبنای کاربرد نهاده ها به صورت خاص مکانی است، تا بتوان متناسب با نیاز موجود و شرایط خاک و گیاه نهاده ها را مصرف نمود. آب از جمله این نهادههاست که استفاده بهینه از آن بر اساس راهبرد آبیاری نرخ متغییر در کشاورزی دقیق مورد توجه است. هدف اصلی از انجام این تحقیق طراحی و ساخت یک آبپاش هوشمند نرخ متغییر در سامانه آبیاری بارانی کلاسیک ثابت بود. به این منظور طرح اولیه آبپاش پیشنهادی شامل یک پلانجر کنترل کننده جریان و فشار با استفاده از نرم افزار Fluent شبیهسازی شد. سپس نقشه اصلی آبپاش تهیه و برای ساخت طی سه مرحله ساخت مدل، ریختهگری و تراشکاری اقدام گردید. آزمایش نحوه کار آبپاش ساخته شده در سه سطح فشار و سه موقعیت قرارگیری پلانجر (از کمترین تا بزرگترین سطح مقطع عبور آب از قسمت داخلی آبپاش) و سه قطر نازل انجام شد. نتایج نشان داد پلانجر توانایی تغییر دبی و فشار خروجی آبپاش را دارد و روند تغییرات دبی و فشار تحت تاثیر موقعیت پلانجر بسیار پیچیده است. مدل Fluent برای شرایطی که پلانجر نیمه باز تا کاملا باز باشد، کارایی خوبی دارد. اما در شرایطی که پلانجر مسیر جریان را بیشتر از نصف مسدود کند، کارآیی خوبی ندارد.
طراحی، ساخت و ارزیابی شبه مزرعه ای یک نمونه سله شکن وجین کن چغندرقند مجهز به حسگر مادون قرمز
دوره 4، شماره 2، 1393، صفحه 194-205
https://doi.org/10.22067/jam.v4i2.28957
اسماعیل چالی گر، محمد حسین رئوفت، سید محمد رضا خادم، ابراهیم چالی گر
چکیده در زراعت ردیفی چغندرقند سله شکنی و وجین کاری در کشور با روش دستی انجام می گیرد. در این تحقیق طراحی، ساخت و ارزیابی یک نمونه سله شکن- وجین کن مجهز به فناوری حسگر مادون قرمز اجرا شده است. هیدروموتور محرک تیغه، با سیگنال حسگرهای تشخیص فاصله تحریک می شوند. یک جک بادی نیز مجموعه تیغه در حال گردش را به طرف بالا و پایین هدایت می کند تا تیغه از بالای بوته ها بدون آسیب رساندن به آنها عبور کرده و بین بوته ها برای سله شکنی و وجین با زمین درگیر شود. دستگاه با طرح اسپیلیت پلات، از نوع بلوک کامل تصادفی با سه تکرار ارزیابی شد. دستگاه از نظر تیمارهای سرعت پیشروی تراکتور در دو سطح 0/4و 1 کیلومتر بر ساعت و چهار فاصله بین بوته ها در هر ردیف 20، 25، 30و 40 سانتی متری مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان صدمه وارده به بوته ها فقط با تیغه چهار پره و مساحت سله شکنی با انواع تیغه های دو، سه و چهار پره اندازه گیری گردید. بر اساس نتایج فاصله بین بوته ای در ردیف بر میزان بوته های صدمه دیده بطور معنی داری در سطح یک درصد موثر بوده و مقایسه میانگین بیانگر آنست که فاصله20 سانتی متری بیشترین و 40 سانتی متری کمترین درصد صدمه به بوته ها را در پی داشته است. نتایج نشان داد که سرعت بر میزان بوته های صدمه دیده با تیغه چهار پره اثر معنی داری در سطح یک درصد داشته و سرعت 1 کیلومتر بر ساعت با فاصله 20 سانتی متری بیشترین (59 درصد) و سرعت 0/4 کیلومتر بر ساعت با فاصله 40 سانتی متری کمترین (3/34 درصد) درصد صدمه به بوته ها را در بر داشت. ضمنا تیغه دو پره بیشترین درصد مساحت سله شکنی را در برداشته است.
ارزیابی مزرعه ای تلفات انتهای کمباین غلات مجهز به دستگاه نمایشگر تلفات دانه در کمباین های JD-955 وJD-1165
دوره 4، شماره 2، 1393، صفحه 335-343
https://doi.org/10.22067/jam.v4i2.29077
محمدرضا مستوفی سرکاری، میر سعید ولیعهدی، ایرج رنجبر
چکیده نمایشگرهای اتلاف دانه وسائلی هستند که با نصب آن ها روی کمباین، اندازه گیری تلفات دانه در نقاط مختلف میسر می شود. این سامانه به کاربر امکان می دهد که بیشینه ی سرعت پیش روی را انتخاب نماید تا اتلاف دانه را در سطح قابل قبول نگه دارد. این واحدها به منظور اندازه گیری مقدار دانه ای که روی کلش کش ها و غربال ها می رود یک سامانه ی نمایشگر را به کار می گیرد که به طور پیوسته و در حال حرکت میزان تلفات را نشان می دهد. طبق گزارش دفتر مجری گندم، افت انتهای کمباین بطور متوسط بین 1/72 تا 2/14 در صد بوده، که از نظر استاندارد ASAE دور از انتظار است که در این پژوهش به آن پرداخته شده است. در این تحقیق نمایشگر تلفات دانه در قسمت های مختلف کمباین های JD-955 و JD-1165 مانند غربال ها وکلش کش ها نصب شده و کلیه تلفات کمباینی اندازه گیری شد. این تحقیق در دو مرحله به انجام رسید: الف- اندازه گیری تلفات کلی و ب- تلفات فرآوری. به منظور بررسی صحت و دقت ابزار اندازه گیری، افت ثبت شده با روش اندازه گیری معمول مقایسه و ارزیابی شده است. نتایج تجزیه ی مرکب داده های دو سال اجرای پروژه نشان داد در رطوبت 10-12 در صد دانه و سرعت کوبنده ی 750 دور بر دقیقه افت انتهایی در هر دو کمباین در حد استاندارد بوده و 0/82% است. هم چنین بر اساس فرض صفر، اختلافی بین افت اندازه گیری شده با روش معمول و دستگاه نمایشگر تلفات دانه مشاهده نشد.
طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه بذرکار خودکار پنوماتیک جهت تهیه سینی نشاء
دوره 4، شماره 1، 1393، صفحه 65-72
https://doi.org/10.22067/jam.v4i1.33166
احسان موحدی، میثم رضوانی، عباس همت
چکیده به منظور کشت بذور ریز در داخل سینی های پرورش نشاء، یک دستگاه بذرکار خودکار پنوماتیک طراحی، ساخته و ارزیابی گردید. از نرمافزار Catia در طراحی و تحلیل سامانه ها استفاده شد. قسمتهای مختلف دستگاه شامل مخزن بذر ارتعاشی، بوم مکشی، نازل های بردارنده بذور، لوله های سقوط، سامانه ی پنوماتیک و واحد کنترل الکترونیک جهت خودکار نمودن دستگاه ساخته و مورد آزمایش قرار گرفت. از اندازه سوراخ نازل جهت محاسبه ی میزان فشار لازم در سر نازل برای مکش بذور استفاده شد. دو نوع سینی کشت نشاء مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج نشان داد که خطای کاشت برای سینی 105 و 390 سلولی به ترتیب در حدود 9/1 و 46/0 درصد است. زمان کاشت برای سینی نشاء 105 و 390 سلولی نسبت به روش دستی به ترتیب ازmin 20 بهs 35 و ازmin 90 بهs 160 به وسیلهی کاشت با دستگاه، کاهش یافت.
طراحی، ساخت و ارزیابی دستگاه تنک کن محصولات ردیفی
دوره 4، شماره 1، 1393، صفحه 79-87
https://doi.org/10.22067/jam.v4i1.33168
منصور گل محمدی، شمس اله عبدالهپور، اصغر محمودی، سیدحسین فتاحی
چکیده طراحی، ساخت و ترویج ادوات گوناگون در رابطه با مراحل مختلف کشاورزی در ایران از مسئولیتهای مهم مهندسین ماشینهای کشاورزی است. در بسیاری از محصولات ردیفی یکی از مراحل مهم داشت، تنک کردن میباشد. هدف از این تحقیق طراحی و ساخت دستگاه تنککن محصولات ردیفی است که با بهره گیری از سیستم انتقال توان نیوماتیکی به طور تصادفی حذف بوته ها را انجام دهد. حذف بوته ها، با استفاده از اعمال نیرو توسط یک بازو و تیغه متصل به آن به صورت حرکت آونگی یا حرکت رفت و برگشتی، انجام می شود. بازو و تیغه متصل به آن توسط یک سیلندر به حرکت درمی آید. سیستم کنترل توسط مداری متشکل از رله ها و تایمر انجام می شود. سیلندر نیوماتیکی با اتصال به یک شیر سولونوئیدی؛ فرمان حرکت و حذف بوته ها را؛ توسط تیغه متصل به بازو، از سیستم کنترل الکتریکی دریافت می کند. دستگاه پس از ساخت، مورد ارزیابی آزمایشگاهی قرار گرفت. در مجموع 9 آزمون در یک سطح سرعت و در سه سطح تراکم با استفاده از بوته های مصنوعی انجام شد. نتایج با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل گردید. نتایج نشان می دهد که تراکم در حد مطلوب بهترین نتیجه را در تیمارهای مختلف دارد. وقتی فاصله بین بوته ها زیاد است، نتیجه تنک کاری مطلوب نیست. سایر موارد مؤثر بر عملکرد سیستم موجود عبارتند از: خاصیت تنظیم حساسیت حسگر، که میتوان تا حدی برای تشخیص بوته های ضعیف از قوی، بر اساس اندازه برگ ها، استفاده کرد. چون بوته ها در یک زمان یکسان و با یک الگوی مشخص کاشته شده اند، احتمالاً بیشتر بوته ها، تا حدی اندازه یکسان دارند. عملکرد تنک کن، تابعی از خصوصیات بوته شامل شکل آن، آرایش و مرحله رشد در زمان تنک کاری و کارایی کنترل علف هرز است.
ساخت و ارزیابی شعله افکن گازی با امکان اعمال شعله به صورت گسسته هدفمند در مکان یابی و نابودی علفهای هرز
دوره 4، شماره 1، 1393، صفحه 88-97
https://doi.org/10.22067/jam.v4i1.33169
ریحانه لونی، محمد لغوی
چکیده امروزه کشاورزان نسبت به کاربرد روشها و ابزارهای کنترل علف های هرز که خسارتی به محیط زیست نرسانند، علاقمندی بیشتری پیدا کرده اند. شعله افکنی با سوخت پروپان راهکاری است که پسماندی شیمیایی در داخل خاک، گیاه و آب های سطحی و زیر زمینی بر جای نمی گذارد. در این تحقیق یک دستگاه شعله افکن با امکان اعمال شعله به صورت یکنواخت و گسسته ساخته و مورد آزمایش و ارزیابی آزمایشگاهی و مزرعهای قرار گرفت. در این دستگاه فناوری بینایی ماشین به صورت موفقیت آمیزی بین گیاه (گیاهانی که بین دو ردیف در مزرعه ی ذرت می رویند و به عنوان علف هرز تلقی می شوند) و خاک بهصورت بیدرنگ، تمایز قائل می شد. در آزمون آزمایشگاهی تأثیر سه سطح سرعت پیشروی (5/0، 7/0 و 9/0 متر بر ثانیه) بر تأخیر و تقدم عملکرد دستگاه شعله افکنی بررسی گردید. در آزمون های مزرعه ای کاربرد این فناوری در مقایسه با شعله افکنی پیوسته در کشت ذرت مورد ارزیابی قرار گرفت. کارآیی مزرعه ای سامانه با اندازه گیری سوخت استفاده شده و با شمارش و وزن علف های هرز باقیمانده و از بین رفته، یک و سه روز بعد از هر تیمار شعله افکنی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمون های آزمایشگاهی نشان داد که اثر سرعت بر دقت سامانه معنی دار بوده و در سرعت های 5/0 و 7/0 متر بر ثانیه سامانه دقت بیشتری نسبت به سرعت پیشروی 9/0 متر بر ثانیه دارد. براساس آزمونهای مزرعهای شعله افکنی گسسته و پیوسته نتایج مشابهی را در از بین بردن علف های هرز (هم شمارشی و هم وزنی) نشان دادند، درحالیکه سوخت مصرفی شعله افکنی گسسته کمتر از حالت پیوسته بود. نتایج نشان می دهد که شعله افکنی گسسته با کاربرد فناوری ماشین بینایی توانایی جایگزینی با شعله افکنی پیوسته را با توجه به کاهش سوخت مصرفی و کاهش بالقوه آلودگی هوا افزون بر دیگر مزایای شعله افکنی دارا می باشد.
مقایسه روش های کاشت مستقیم برنج جوانه دار (ماشینی و دستی) با نشاءکاری
دوره 4، شماره 1، 1393، صفحه 108-115
https://doi.org/10.22067/jam.v4i1.33172
افشین ایوانی، محمود صفری، ابوالفضل هدایتی پور
چکیده روش عمده کاشت برنج4 در استانهای برنج خیز کشور، نشاءکاری است، این روش پر هزینه بوده و نیروی کارگری زیادی میطلبد. از طرفی به علت کوچک بودن قطعات زراعی، با توجه به قیمت بالای دستگاه های نشاءکار، استفاده از این دستگاه ها، توجیه اقتصادی ندارد. روش دیگر کاشت برنج، کشت به صورت مستقیم بوده که سطح زیر کشت آن در جهان رو به گسترش می باشد. به طوری که یک سوم سطوح زیر کشت این محصول به صورت مستقیم کشت می شود. در این تحقیق به منظور مقایسه روشهای مختلف کشت برنج، پس از ساخت نمونه اولیه دستگاه خطی کار دستی و انجام آزمون های اولیه، با روش نشاءکاری و دست پاش، تحقیقی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تیمار 1- نشاء دستی 2- کشت مستقیم به صورت دست پاش 3- کشت مستقیم با استفاده از ماشین (خطی کار) در 3 تکرار انجام شد. نیروی کششی، بازده مزرعه ای، ظرفیت مؤثر زراعی، ضریب یکنواختی پاشش بذر، نیروی کارگری مورد نیاز برای کاشت و وجین، و عملکرد از جمله عواملی بودند که اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که عملکرد روش نشاء با دست، بالاتر از سایر روش ها بوده و اختلافات مشاهده شده در سطح آماری 5% معنی دار می باشد. از طرفی عملکرد تیمار استفاده از خطی کار کشت مستقیم نسبت به تیمار دست پاش بالاتر بود، هر چند اختلافات مشاهده شده در سطح آماری 5% معنی دار نبود. همچنین ضریب تغییرات یکنواختی ریزش بذر در روش کشت مستقیم بالای20% بود. کارگر و زمان مورد نیاز برای کاشت یک هکتار برنج، با استفاده از خطی کار در مقایسه با روش نشاءکاری به ترتیب به یک هفتم و یک بیستم کاهش یافت. با توجه به ارزیابی اقتصادی تیمارها، علیرغم پائین بودن عملکرد تیمار استفاده از ماشین خطی کار، این روش از نظر اقتصادی برای زارعین توجیه اقتصادی دارد.
ارزیابی و مدلسازی قطع کردن علف هرز خار شتر (Alhagi maurorum) با جت آب
دوره 4، شماره 1، 1393، صفحه 125-132
https://doi.org/10.22067/jam.v4i1.33176
مریم نقی پورزاده ماهانی، کاظم جعفری نعیمی، محسن شمسی، قاسم محمدی نژاد
چکیده با توجه به اهمیت کنترل علف هرز خارشتر و عدم کارایی روش های مکانیکی متداول در کنترل این گیاه به دلیل رشد در مکانهای غیر قابل دسترس، در این مطالعه استفاده از جت آب به منظور برش و پاکسازی مکان هایی که این گیاه به وفور وجود دارد، مورد ارزیابی قرار گرفت که روشی هیدرودینامیک میباشد. آزمایشات برش علف هرز خارشتر در دانشگاه شهید باهنر کرمان، با جت آبی در فشار90 بار که با یک پمپ فشار قوی مخصوص ایجاد میشد انجام گرفت. زمان برش به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار مورد مطالعه قرار گرفت.
تیمارهای مستقل، شامل قطر ساقه در دو سطح بزرگتر و کوچکتر از 5 میلیمتر، فاصله پاشش در سه سطح 10، 20و30 سانتیمتر و نگهدارنده گیاه در دو نوع تیغه و صفحه بود. نتایج نشان داد، اثر قطر و فاصله بر زمان برش، در سطح 1% معنی دار است. بررسی اثر متقابل پارامترها نشان داد، افزایش قطر ساقه باعث افزایش زمان برش و افزایش فاصله پاشش، کاهش زمان برش را به دنبال دارد که به صورت یک رابطه خطی با ضریب تبیین 96 و 99 درصد به ترتیب برای ساقه هایی با قطر کوچکتر و بزرگتر به دست آمد. همچنین برش در فاصله30 سانتیمتری، روی قطرهای کوچکتر در کوتاهترین زمان اتفاق افتاد و مدل رگرسیون خطی چند متغیره معنی داری برای برش گیاه خارشتر پیشنهاد گردید. با توجه به انعطاف پذیری جت آب برای کار در مکان های مختلف و با در نظر گرفتن پارامترهای اثرگذار، کنترل هیدرودینامیک علف های هرز به عنوان یک روش مکمل و بعضاً جایگزین پیشنهاد می گردد.
مقایسه دو نوع پخش کننده کودپاشهای سانتریفوژ به منظور بهینه سازی الگوی پخش کود
دوره 3، شماره 2، 1392، صفحه 85-91
https://doi.org/10.22067/jam.v3i2.25162
پرویز احمدی مقدم، یدالله احمدی، فاروق صالحی
چکیده افزایش تقاضای مواد غذایی در سالهای اخیر، موجب بالا رفتن مصرف کودهای شیمیایی جامد در بخش کشاورزی شده است. مصرف بی رویه کود، باعث کاهش کیفی و کمی محصول شده است که علاوه بر افزایش هزینهها باعث آلودگی خاک، آبهای سطحی و زیر سطحی میشود. توزیع و پخش یکنواخت کود در سطح مزرعه یکی از اصول اساسی کشاورزی مرسوم به شمار میآید. در این پژوهش به منظور دستیابی به الگوی بهینه پخش کود، اثرات تعداد پره و وضعیت قرارگیری آن در یک کودپاش دوار تک دیسکی، روی دو نوع مختلف کود بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کامل تصادفی صورت گرفت. متغیرها شامل تعداد پره در سه سطح (4، 6 و 8)، زاویه قرارگیری پرهها در دو سطح (شعاعی و غیرشعاعی) و نیز نوع کود در دو سطح (سوپر فسفات تریپل و اوره) میباشد. نتایج نشان داد که تعداد پره و نوع کود، اثر معنیداری بر یکنواختی پخش کود ندارد. اما وضعیت قرارگیری پرهها بر روی صفحه پران، تأثیر معنیداری بر یکنواختی الگوی پخش کود دارد. بهترین الگوی پخش توسط صفحه پران 8 پرهای با وضعیت قرارگیری غیرشعاعی پرهها و برای کود سوپر فسفات تریپل به دست آمد.
بررسی تأثیر فشار باد و سرعت پیشروی چرخ بر نیروهای افقی حاصل از موانع مستطیلی شکل
دوره 3، شماره 2، 1392، صفحه 114-122
https://doi.org/10.22067/jam.v3i2.25167
حبیب محمدزاده، عارف مردانی کرانی، اسعد مدرس مطلق
چکیده مدل های مربوط به مکانیک چرخ، عمدتاً برای شرایط حرکت بر روی سطح صاف جاده و یا خاک تدوین شده است و اعتبار لازم برای توصیف حرکت چرخ بر روی سطوح ناهموار را دارا نیست. علی رغم پیچیدگی دینامیک حاکم بر این پدیده و با در نظر گرفتن اهمیت موضوع مخصوصاً برای شرایط مزرعه ای چرخ های حامل ادوات، تحقیق حاضر به بررسی تأثیر برخی از پارامترهای حاکم بر فرآیند گذراندن موانع مقابل تایرهای پنوماتیکی با استفاده از یک آزمونگر تک چرخ در شرایط انباره خاک پرداخته است. نتایج حاکی از مشاهده رابطه نسبتاً خطی نیروی افقی وارده بر تایر با سرعت پیشروی چرخ و همچنین ارتفاع مانع مستطیلی شکل بود. در محدوده ی سطوح بیشتر از حداقل فشار لازم برای شکل گیری بدنه تایر، اثر فشار باد بر نیروی افقی وارده بر تایر، معکوس بود و در فشارهای باد کمتر با جذب بیشتر نیروی توسط تایر، نیروی افقی کمتری به مرکز تایر وارد شد. برای سرعتهای مختلف و موانع با ارتفاعهای گوناگون فشارهای متوسط در حدود 150 تا 200 کیلوپاسکال در برگیرنده نیروی افقی کمتر وارده بر چرخ بود. نیروی کششی لازم برای گذراندن مانع به صورت خطی، با افزایش سرعت پیشروی و ارتفاع مانع افزوده شد.
اثر مقدار بار و فشار باد یک لاستیک با گوشت سخت بر برخی عوامل مرتبط با فشردگی خاک اندازه گیری شده در مخزن خاک
دوره 3، شماره 1، 1392، صفحه 1-8
https://doi.org/10.22067/jam.v3i1.19707
احمد شریفی مالواجردی، محمد یونسی الموتی، احمد محسنی منش
چکیده عوامل زیادی در ایجاد فشردگی خاک مؤثر هستند. یکی از این عوامل، واکنش خاک به فشارهای وارده به خاک به وسیله لاستیک و ابزار درگیر با خاک است. در این تحقیق با استفاده از یک لاستیک سخت4 تأثیر بار و فشار باد لاستیک بر برخی عوامل مرتبط با فشردگی خاک شامل: عمق و اثر لاستیک، شاخص مخروط و شاخص مقاومت افقی خاک در لایه های مختلف توسط یک حسگر اندازه گیر پروفیل فشردگی خاک5 در مخزن خاک6 با بافت لوم شنی، اندازه گیری شد. این حسگر شامل هشت عدد لبه های گوه ای شکل (فلپ) مجهز شده به استرین گیج بود که بر روی پیشانی یک شاخه زیرشکن نصب گردیده و عمق کار آن 45 سانتی متر بود. این تحقیق با استفاده از آزمایش فاکتوریل در دو سطح بار لاستیک (3/6 کیلو نیوتن و 9/23 کیلو نیوتن) و سه سطح فشار باد (324، 524 و 724 کیلو پاسکال) و با 3 تکرار، در قالب طرح کاملاً تصادفی، به اجرا در آمد. با کاربرد حسگر اندازه گیر فشردگی خاک، فشردگی خاک در لایه های مختلف از سطح خاک تا عمق 45 سانتی متری و با فواصل 5 سانتی متر اندازه گیری شد. نتایج نشان داد فشردگی خاک ناشی از میزان بار عمودی وارد بر لاستیک در لایه های زیرین بیشتر از لایه های سطحی خاک بود. در حالیکه اثر فشار باد لاستیک عکس این موضوع را نشان داد و در عمق های سطحی (در دو سطح بار استفاده شده) بزرگتر از اثر آن در عمق های زیرین خاک بود. با افزایش میزان بار، مقادیر عرض اثر لاستیک، عمق اثر لاستیک و شاخص مخروط افزایش یافت. هم چنین با افزایش مقدار فشار باد، مقدار عرض اثر لاستیک کاهش و عمق اثر لاستیک و شاخص مخروط خاک افزایش یافتند.
تأثیر روشهای خاکورزی بر میزان مقاومت فروروی خاک، شاخصهای فنی و عملکرد گندم
دوره 3، شماره 1، 1392، صفحه 24-31
https://doi.org/10.22067/jam.v3i1.19711
سیدمحمدجواد افضلی، ابراهیم جواهری
چکیده این تحقیق بهمنظور بررسی اثرات روشهای خاکورزی با تأکید بر عمق نفوذ ادوات بر میزان مقاومت فروروی، شاخصهای فنی و عملکرد گندم انجام گردید. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و در سه تکرار و در دو سال اجرا شد. تیمارها شامل چهار روش خاکورزی گاوآهن برگرداندار+ دو بار دیسک+ ماله (CT)، دو بار دیسک+ ماله (RT)، زیرشکن+ دو بار دیسک+ ماله (S1D) و زیرشکن+ روتیواتور (S1R) بود. نتایج دادههای برداشت شده از میزان مقاومت فروروی خاک نشان داد که در اواخر فصل رشد، خاک مجدداً تراکم خود را در عمقهای مختلف بهدست آورد، ولی با توجه به آنکه میزان نفوذ تجمعی آب آبیاری در اواخر دوره رشد، در تیمارهای زیرشکنی بیشتر بود میتوان بیان داشت که زیرشکنی سبب ایجاد شیارهای باریک پایدار در خاک گشته است. همچنین در تیمارهای S1D و S1R میزان مصرف سوخت به میزان 2/2 و 44/10 لیتر در هکتار و زمان انجام عملیات به میزان 58/0 و 54/1 ساعت در مقایسه با تیمار CT کاهش یافت. نتایج بررسی عملکرد دانه نشان داد که اگر به صورت سالیانه عملیات زیرشکنی به جای گاوآهن برگرداندار به کار گرفته شود، عملکرد دانه 5/8 درصد افزایش خواهد یافت. روشهای زیرشکنی را میتوان بهدلیل برتری در شاخصهای فنی و همچنین حذف عملیات ماخار3 و کاهش تراکم کاری در زمان کشت محصول دارای برتری دانست. همچنین روشهای زیرشکنی سبب 22 درصد افزایش عملکرد دانه نسبت به روش کمخاکورزی گردید.
بررسی و انتخاب خطیکار مناسب کشت گندم دیم در استان همدان
دوره 3، شماره 1، 1392، صفحه 32-40
https://doi.org/10.22067/jam.v3i1.19712
احمد حیدری، ایرج اسکندری
چکیده به منظور ارزیابی خطیکارها و انتخاب خطیکار مناسب کشت گندم در اراضی دیم استان همدان، تحقیقی طی سه سال (86-1383) در ایستگاه تحقیقاتی تجرک مرکز تحقیقات کشاورزی همدان با خاکی دارای بافت لوم رسی سیلتدار انجام شد. در این تحقیق از سه روش کاشت ماشینی شامل: 1- خطیکار برزگر همدان 2- خطیکار سهلان کشت 3- خطیکار کشتگستر 4- دستپاشی و پوشانیدن با دیسک (روش مرسوم) استفاده شد. این تحقیق به صورت طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. در آزمایشگاه میزان ریزش بذر توسط هر واحد موزع و همچنین میزان صدمه وارد به بذرها توسط موزعها اندازهگیری شد. قبل از برداشت، از هر پلات نمونههایی جهت تعیین اجزا عملکرد گندم (تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه) برداشت شد. در پایان عملکرد بیولوژیکی (دانه+کاه) و عملکرد دانه اندازهگیری شد. نتایج سه سال تحقیق نشان داد که اثر روشهای مختلف کاشت بر عملکرد دانه گندم و عملکرد کاه معنیدار نبود. در حالیکه در دوسال خشک (84-1383و 85-1384) اثر روشهای کاشت بر عملکرد گندم معنیدار شد و خطیکار کشت گستر با فاصله بیشتر ردیفهای کشت، بیشترین عملکرد را نسبت به روشهای دیگر داشت. میانگین عملکرد دانه گندم در سه سال،kg ha-1 1224 بود. بیشترین عملکرد دانه گندم ( kg ha-11275) با خطیکار کشت گستر و کمترین عملکرد دانه گندم ( kg ha-11174) با خطیکار برزگر همدان بهدست آمد. از نظر عملکرد کاه، خطیکار برزگر همدان با kg ha-1 2349 و روش دستپاشی + دیسک با kg ha-1 2009، بهترتیب بیشترین و کمترین عملکرد کاه را داشتند. اثر سال بر عملکرد گندم معنیدار بود. میانگین عملکرد دانه گندم در سال مرطوب (86-1385)، برابر kg ha-1 1579 و در دو سال خشک (84-1383و 85-1384) برابرkg ha-1 1026 بود. بنابراین با توجه به نتایج، محدوده وسیعی از عمیق کارها را میتوان در منطقه به کار برد.
بهینه سازی و تحلیل یک اهرم بندی λ- شکل خط مستقیم برای طراحی گاوآهن بشقابی دوطرفه
دوره 2، شماره 2، 1391
https://doi.org/10.22067/jam.v2i2.15092
سید ایمان ساعدی، محمدحسین آق خانی، عبدالعلی فرزاد
چکیده گاوآهن بشقابی یکی از ادوات مهم خاکورزی اولیه می باشد که بکارگیری نوع دوطرفه آن بخاطر امکان انجام شخم با الگوی پیوسته موجب صرفه جویی در وقت و هزینه و افزایش بازده فرایندهای زراعی بعدی می گردد. در این مقاله یک اهرم بندی چهار میله ای λ شکل خط مستقیم (مکانیزم دانیل) برای تبدیل گاوآهن بشقابی یکطرفه به دوطرفه استفاده گردید. در این تبدیل، طراحی مکانیزم جابجایی شاسی حامل بشقاب ها و نیز چرخ شیار عقبی در راستای افق به میزان مناسب و تثبیت حرکت گاوآهن به هنگام کار در خاک در کنار ایجاد قابلیت های جدیدی مثل مکانیزم تغییر زاویه تمایل طولی بشقاب ها و وضعیت ترابری لحاظ گردیده است. مقادیر مناسب جابجایی شاسی حامل بشقاب ها با تحلیل ابعادی مکانیزم دانیل و بدست آوردن یک رابطه ریاضی صورت پذیرفت. برای تأمین حرکت مناسب چرخ شیار عقبی یک رابط به اهرم بندی موجود اضافه گردید. مکانیزم پنج رابطی حاصل سپس از لحاظ حرکتی و نیرویی تحلیل شد و نمودارهایی برای تحلیل های مذکور ترسیم گردید. گاوآهن جدید به سبب طراحی ساده و دارا بودن حداقل قطعات مکانیکی کمکی خصوصیات شاخصی مثل کاربری آسان، هزینه ساخت پایین، حداقل نیاز به سرویس و نگهداری و امکان اجرا بر روی گاوآهن های بشقابی یک طرفه موجود را خواهد داشت که این مزایا می تواند سبب افزایش اقبال کشاورزان در استفاده از گاوآهن دوطرفه گردد. در این مقاله مدل سازی و تحلیل مکانیزم به کمک نرم افزار CATIA صورت پذیرفته است.
تعیین حدود بهینه تنظیم دماغه کمباین برداشت غلات به منظور کاهش ریزش دانه در برداشت کلزا با استفاده از دستگاه شبیه سازی شده دماغه
دوره 2، شماره 2، 1391
https://doi.org/10.22067/jam.v2i2.15094
مجید سلیمانی، مهدی کسرایی
چکیده در دهه های اخیر، کلزا به عنوان مهم ترین دانه روغنی مورد توجه زیادی قرار گرفته است. عمده ترین مشکل زراعت کلزا در مرحله برداشت و بهدلیل حساس بودن غلاف های آن به ضربه و ارتعاش است. دماغه3 کمباین، به ویژه هنگامی که به خوبی تنظیم نشده باشد، به محصول ضربه خواهد زد و مقدار قابل توجهی از دانه ها بر روی زمین می ریزند. ضایعات محصول کلزا هنگام برداشت با کمباین غلات تا 50 درصد هم گزارش شده است که با کاهش میزان ریزش، می توان عملکرد را بهبود بخشید. هدف از انجام این پژوهش، تعیین شرایط بهینه دماغه کمباین برای برداشت کلزا بود به نحوی که ریزش دانه کمینه شود. به این منظور یک دستگاه آزمایش شبیه دماغه کمباین در بخش مکانیک ماشین های کشاورزی دانشگاه شیراز طراحی و ساخته شد و برای تعیین بهترین حالت تنظیم دماغه، عواملی که بیش ترین تأثیر را بر روی ریزش دانه دارند با این دستگاه مورد بررسی قرار گرفتند. این عوامل عبارت بودند از: سرعت پیش روی کمباین در سطوح 5/1، 2 و 5/2 کیلومتر در ساعت، سرعت شانه برش در سطوح 800، 1100 و 1400 ضربه در دقیقه و نسبت سرعت خطی چرخ فلک به سرعت پیش روی در سطوح 1، 3/1 و 5/1 برابر سرعت پیش روی. آزمایش ها بر روی رقم طلائیه و در رطوبت 16 درصد (بر پایه خشک) و با سه تکرار برای هر سطح انجام شد. با در نظر گرفتن اثر متقابل عوامل آزمایشی نتایج نشان داد که تأثیر این عوامل بر ریزش دانه در سطح 5 درصد معنی دار بوده است و در حالتی که سرعت پیش روی کمباین 2 کیلومتر در ساعت، سرعت شانه برش 1400 ضربه در دقیقه و سرعت خطی چرخ فلک 5/1 برابر سرعت پیش روی باشد، ریزش دانه کمینه خواهد شد.
بررسی اثرات نوع افشانک سمپاشی و زمان اختلاط علفکش با خاک برکنترل علف های هرز ذرت (Zea mays L.)
دوره 2، شماره 2، 1391
https://doi.org/10.22067/jam.v2i2.15095
کریم گرامی، محمود صفری
چکیده بهمنظور مطالعه اثر نوع افشانک و زمان اختلاط علفکش با خاک بر میزان کنترل علفهای هرز ذرت، پژوهشی بهصورت کرتهای خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در 3 تکرار در محل مؤسسه تحقیقات اصلاح و تولید نهال و بذر (کیلومتر 25 غرب تهران) در سال 2008 به اجرا درآمد. کرتهای اصلی زمان اختلاط علفکش ارادیکان با خاک در 4 سطح بلافاصله، 3 ، 6 و 9 ساعت بعد از سمپاشی و کرتهای فرعی نوع افشانک در 3 سطح افشانک تی جت استاندارد3 ، افشانک شره ای4 و افشانک هوا القا5 بودند. پارامترهای مورد اندازهگیری شامل: تراکم علفهای هرز بهتفکیک گونه در سه مرحله بلافاصله قبل از سمپاشی، 15 روز بعد از سمپاشی و 30 روز بعد از سمپاشی، وزن خشک علفهای هرز در دو مرحله 15 و 30 روز بعد از سمپاشی و عملکرد ذرت بود. نتایج تحقیق نشان داد افشانک تی جت نسبت بهافشانک شره ای و هوا القا از نظر ضریب کیفیت پاشش برتری داشت. افشانک شره ای در مقایسه با سایر افشانک ها طیف وسیعی از علفهای هرز ذرت را کنترل نمود. صرف نظر از نوع افشانک، زمان اختلاط علفکش با خاک بلافاصله بعد از سمپاشی، روی عملکرد ذرت افزایش معنی داری نسبت بهسایر تیمارها نشان داد. با توجه بهواکنش متفاوت
علفهای هرز به زمانهای اختلاط علفکش با خاک بعد از سمپاشی و نیز تأثیر تیمار فوق بر عملکرد ذرت و کاهش وزن خشک علفهای هرز، زمان اختلاط علفکش با خاک از صفر تا 5/4 ساعت بعد از سمپاشی نسبت بهسایر زمان ها برتری نشان داد. تجزیه مرکب داده ها نشان داد ترکیب تیماری افشانکهای تی جت استاندارد (زمان اختلاط علفکش با خاک بلافاصله و 3 ساعت بعد از عملیات سمپاشی)، شره ای (زمان اختلاط علفکش با خاک بلافاصله بعد از عملیات سمپاشی) و هوا القا (زمان اختلاط علفکش با خاک بلافاصله، 3 و 6 ساعت بعد از عملیات سمپاشی) نسبت بهسایر ترکیبهای تیماری دارای بیشترین عملکرد دانه بودند.
طراحی، ساخت و آزمون دینامومتر اتصال سه نقطه
دوره 1، شماره 2، 1390
https://doi.org/10.22067/jam.v1i2.11353
محمد عسکری، سید محمدحسن کماریزاده، نعمت نوبخت
چکیده برای اندازه گیری نیازهای کششی ادوات خاک ورزی از دینامومترهایی که به دوگروه مالبندی و اتصال سه نقطه تقسیم می گردند، استفاده می-شود. برای اندازه گیری نیروهای بین تراکتور و ادوات سوار، نیاز به استفاده از دینامومترهای اتصال سه نقطه می باشد. در این تحقیق، اقدام به طراحی، ساخت و آزمون دینامومتر قابل تنظیمی با ظرفیت کششی 25 کیلونیوتن شده است که به صورت اتصال سه نقطه سوار بوده و از دو قاب ریلی (کشوئی) که در داخل یکدیگر قرار گرفته اند، تشکیل شده است. تنها نیروسنجی که در این دستگاه استفاده شده است شامل یک عدد لودسل نصب شده بین دو قاب دینامومتر می باشد. انواع ادوات سوار به استثناء آنهایی که از محور تواندهی تراکتور نیرو می گیرند، قابل آزمون با این دستگاه بوده و بوسیله این دینامومتر می توان تغییرات نیروی مقاومت کششی آنها را در شرایط مختلف خاک ورزی اعم از عمق کارهای مختلف و سرعت های متفاوت پیشروی مورد بررسی قرار داد. بعد از کالیبره کردن دینامومتر، آزمون های مزرعه ای دستگاه با استفاده از چهار نوع از ادوات سوار انجام و نتایج بهدست آمده از این آزمون ها با اعداد محاسبه شده از روابط داده شده در استاندارد D497.5 ASAE مقایسه گردید. با اندازه گیری نیروی مقاومت کششی ادوات توسط این دینامومتر، کار طراحی تیغه ها، ساقه ها و شاسی ادوات خاک ورزی و انتخاب اندازه صحیح ادوات با توجه به نوع خاک منطقه و توان تراکتورهای موجود به صورت علمی، میسر می گردد.
استفاده از روش تحلیل حالات بالقوه شکست و اثرات آن (FMEA) به منظور انجام شخم مطلوب با گاوآهن برگردان دار
دوره 1، شماره 1، 1390
https://doi.org/10.22067/jam.v1i1.10074
مجید نامداری، شاهین رفیعی، علی جعفری
چکیده مدیریت مزرعه بدون بهره گیری از روش های نوین مدیریتی موفقیت های لازم را به دست نخواهد آورد. یکی از روش های نوین مدیریتی روش تحلیل حالات بالقوه شکست و اثرات آن (FMEA) می باشد. FMEA روشی جدید برای تحلیل قابلیت اطمینان در طراحی، تولید یا به کارگیری فرایندهای مختلف می باشد. این روش با شناسایی علل ایجاد خطا قبل از وقوع و ارائه راه حل های مناسب و همچنین اولویت بندی آن ها از طریق معیاری با نام نمره اولویت ریسک (RPN) که خود ترکیبی از شدت، وقوع و تشخیص مشکلات می باشد، در رفع مشکل کمک می کند. در این مطالعه تلاش شد تا دو شاخص قطر متوسط وزنی کلوخه ها و میزان برگردان بقایا در عملیات شخم با گاوآهن برگردان دار با استفاده از این روش بهبود یابند. نتایج مطالعه نشان داد که برای بزرگ بودن قطر متوسط وزنی کلوخه ها مهمترین عوامل مدیریتی تأثیرگذار، رطوبت کم، سرعت پیش-روی کم و عمق شخم زیاد به ترتیب با نمره اولویت ریسک 900، 630 و 560 و برای میزان برگردان خاک نیز سرعت پیش روی کم، عدم استفاده از پیش بر، رطوبت خاک کم و عمق شخم زیاد به ترتیب با نمره اولویت ریسک 720، 648، 490 و 420 می باشند. اجرای یک آزمایش اسپلیت-اسپلیت فاکتوریل با 16 تیمار و سه تکرار نیز نتایج این روش را تصدیق کرد. با اصلاح موارد شناسایی شده برای هر دو شاخص و اجرای مجدد آزمایش مشخص شد اندازه کلوخه های حاصل از عملیات شخم حدوداً 20 درصد کاهش یافته و میزان برگردان خاک نیز تقریباً 2 درصد افزایش می یابد. این مطالعه توجه خاص به روش های نوین مدیریتی در کشاورزی را روشن تر می سازد.
بررسی عوامل کاری تیغههای روتوتیلر درعملیات خاک ورزی باغات و شالیزارها
دوره 1، شماره 1، 1390
https://doi.org/10.22067/jam.v1i1.10076
رضا طباطبایی کلور، غفار کیانی
چکیده در سالهای اخیر استفاده از روتوتیلرها در باغات و مزارع کوچک بویژه در مناطق شمالی کشور گسترش پیدا کرده است. در این طرح، عملکرد یک دستگاه روتوتیلر چند منظوره مورد تحلیل و ارزیابی مزرعهای قرار گرفت. پارامترهای اصلی اجزای کاری مانند سرعت پیشروی ماشین و سرعت دورانی تیغهها و تاثیر آنها بر کیفیت عملیات خاک ورزی مورد تحلیل نظری و عملی قرار گرفت. نتایج این تحلیلها نشان داد که سرعت پیشروی و سرعت دورانی تیغهها بر ضخامت لایه بریده شده خاک و در نتیجه میزان خرد شدن آن تاثیر دارد. آزمون مزرعهای در شرایط باغ و شالیزار به منظور تعیین درصد خرد شدن خاک و ضخامت لایه بریده شده خاک و تاثیر عواملی مانند سرعت دوران تیغهها و سرعت پیشروی ماشین بر آنها انجام شد. بعلاوه برخی خواص فیزیکی خاک از جمله بافت خاک، میانگین ارتفاع علفهای هرز، رطوبت خاک و جرم مخصوص خاک در باغ و شالیزار در عمق MM 150 بدست آمد. تجزیه و تحلیل دادهها در قالب طرح کاملاً تصادفی با آزمایش فاکتوریل 3×3 و در سه تکرار انجام گرفت. با توجه به نتایج مقایسه میانگینهای آزمون دانکن مشاهده شد که بهترین ترکیب از فاکتورهای سرعت پیشروی ماشین و سرعت دورانی تیغهها برای ضخامت لایه برش خاک، به ترتیب عبارت بودند از MS-1 4/0 و RPM 50 که اختلاف معنی داری با بقیه ترکیبهای این دو فاکتور دارد. بعلاوه، بهترین ترکیب فاکتورهای سرعت پیشروی و سرعت دورانی تیغهها برای درصد خرد شدن خاک کمتر از MM 40، به ترتیب MS-1 2/0 و RPM 110؛ بین MM40 الی MM80، MS-1 3/0 و RPM 50 و بزرگتر از MM80، MS-1 4/0 و RPM 50 بدست آمد.
