با همکاری انجمن مهندسان مکانیک ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان

2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

این پژوهش به منظور ارزیابی اقتصادی اثر تناوب زراعی و روش‌های مختلف خاک‌ورزی در زراعت گندم دیم، در شهرستان کبودرآهنگ در دو سال زراعی 92-1391و93-1392 اجرا گردید. برای این منظور اثرات اقتصادی ناشی از اعمال تیمارها بااستفاده از روش بودجه بندی جزئی و شاخص نسبت منفعت به هزینه مورد بررسی قرارگرفت. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. در این تحقیق تاثیر دو تناوب‌ زراعی شامل آیش- گندم، و نخود- گندم به عنوان عامل اصلی و روش‌های مختلف خاک‌ورزی شامل روش مرسوم (گاوآهن برگرداندار + سیکلوتیلر)، خاک‌ورز حفاظتی (گاوآهن چیزل با تیغه‌های قلمی+ غلتک)، خاک‌ورزی حفاظتی (گاوآهن چیزل با تیغه‌های پنجه‌غازی + غلتک) و کشت مستقیم (بی‌خاک‌ورزی) به عنوان عامل فرعی بر عملکرد و هزینه ها مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان دادکه در سال خشک (92-1391) تیمار بی‌خاک‌ورزی (کشت مستقیم) در مقایسه با سایر روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی عملکرد بیشتری (حدود 25 درصد) نسبت به خاک-ورزی مرسوم داشت و از نظر اقتصادی درآمد خالص به میزان 3357 هزار ریال افزایش داشته است. در سال دوم (93-1392) که آبیاری تکمیلی انجام شد از نظر اقتصادی و میزان عملکرد محصول، تیمار خاک‌ورزی حفاظتی (گاوآهن چیزل با تیغه‌های پنجه‌غازی + غلتک) نسبت به سایر تیمارهای خاک‌ورزی برتری داشت (این تیمار نسبت به روش مرسوم عملکرد گندم را 2/6 درصد و درآمد را 2897 هزار ریال افزایش داد). با توجه به نتایج بدست آمده، می‌توان در کشت دیم گندم روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی را جایگزین روش مرسوم نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات