بررسی خواص فیزیکی- شیمیایی و کیفیت اسانس غنچه گل محمدی در روش‌های مختلف خشک‌کردن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

امیدرضا روستاپور ¹

فاطمه سفیدکن ²

ابوالفضل گلشن تفتی ¹

حمیدرضا گازر ¹

¹ موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

² موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/jam.2026.94774.1418

چکیده

غنچه خشک گل محمدی فرآورده‌ای است که علاوه‌بر مصارف خوراکی برای گلاب‌گیری و تهیه اسانس استفاده می‌شود. به‌منظور دستیابی به روش مناسب خشک‌کردن غنچه، شش روش سایه خشک، خشک‌کن‌های خورشیدی غیرمستقیم، کابینتی (40 و 50 درجه سلسیوس)، انجمادی و تحت خلاء مورد ارزیابی قرار گرفتند. خواص فیزیکی و شیمیایی غنچه شامل رنگ، اسیدیته قابل‌تیتراسیون و ویتامین ث اندازه‌گیری شدند. اسانس‌گیری به‌روش تقطیر با آب و جداسازی و شناسایی ترکیب‌های اسانس پس از تعیین بازده انجام شد. با دستگاه‌های کروماتوگرافی گازی و متصل به طیف‌سنج جرمی، نوع و درصد اجزای اسانس‌ها تعیین شد. طبق نتایج، بیشترین شدت خشک شدن در خورشیدی غیرمستقیم و کمترین در روش سایه خشک می‌باشد. بیشترین مقدار ویتامین ث، در غنچه خشک‌شده در کابینتی (40 و 50) و کمترین در انجمادی و تحت خلاء بود. اسیدیته قابل‌تیتراسیون در غنچه خشک‌شده در خورشیدی غیرمستقیم دارای بیشترین و در تحت خلاء دارای کمترین مقدار بود. غنچه‌های خشک‌شده در سایه و کابینتی (40 و 50) بیشترین فنل کل را دارند. کمترین فنل به‌ترتیب در تحت خلاء، انجمادی و خورشیدی غیرمستقیم به‌دست آمد. بالاترین ^*L گلبرگ‌های بیرونی و درونی، در روش‌های انجمادی و سپس تحت خلاء می‌باشد. بیشترین ^*a در گلبرگ‌های بیرونی تحت روش کابینتی (50) به‌دست آمد. این شاخص در گلبرگ‌های درونی غنچه‌ها‌ تحت روش خلاء، بعد از غنچه تازه دارای بیشترین مقدار بود. کیفیت اسانس غنچه‌های سایه خشک تفاوت چندانی با غنچه‌های تازه نداشت. همچنین خشک‌‌کن کابینتی (40) بعد از سایه خشک بهترین شرایط در کیفیت اسانس غنچه خشک‌ ایجاد کرد.

کلیدواژه‌ها

خشک‌کردن

خواص شیمیایی

خواص فیزیکی

غنچه گل محمدی

کیفیت اسانس

موضوعات

• مهندسی پس‌ از برداشت، و فرآوری محصولات کشاورزی

---

Authors retain the copyright. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)

مراجع

1. Ahmadi, K., Sefidkon, F., & Assareh, M. H. (2008). The Effects of Different Drying Methods on Essential Oil Content and Composition of Three Genotypes of Rosa Damascena Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 24(2), 162-176. (in Persian with English abstract).
2. Anon. (1990). AOAC Standard. Official Methods of Analysis (15th Edn). Association of Official Analytical Chemists, Washington DC, USA.
3. Babu, K. G. D, Singh, B., Joshi, V. P., & Singh, V. (2002). Essential Oil Composition of Damask Rose (Rosa Damascene ) Distilled under Different Pressures and Temperatures. Flavour and Fragrance Journal, 17, 136-140. https://doi.org/10.1002/ffj.1052
4. Bhardwaj, A. K., Chauhan, R., Kumar, R., & Sethi, M. (2017). Experimental Investigation of An Indirect Solar Dryer Integrated with Phase Change Material for Drying Valeriana Jatamansi (Medicinal Herb). Case Studies in Thermal Engineering, 10, 302-314. https://doi.org/10.1016/j.csite.2017.07.009
5. Boyar, S., Bayhan, A. K., & Dikmen, E. (2013). Investigation on Drying Behavior of Isparta Rose Flowers (Rosa Damascene Mill.) Under Natural Shade Conditions. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 19(2), 361-374.
6. Brennan, J. G. (2003). Drying Theory of Air Drying. 1913-1917 in B. Caballero, L. C. Trugo and P. M. Finglas eds. Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition. Academic Press, Elsevier Sci Ltd., Oxford, UK. https://doi.org/10.1016/b0-12-227055-x/00368-0
7. Ebrahimi, M., & Sharifzadeghan, H. (2016). Knowing about the principles of Rosa damascene planting. Extension magazine. Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education & Extension Organization, Tehran, Iran. (in Persian with English abstract).
8. Henin, K. K., Zhang, M., Ju, R., & Wang, B. (2021). A Novel Infrared Pulse-Spouted Freeze Drying on the Drying Kinetics, Energy Consumption and Quality of Edible Rose Flowers. LWT- Food Science and Technology, 136, 110318. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2020.110318
9. Khorramdel, S., Shabahang, J., & Asadi, G.A. (2013). Effect of Drying Methods on Drying Time, Essential Oil Quantitative and Qualitative of Some of Medicinal Plants. Eco- phytochemical Journal of Medical Plants, 1(1), 36-48. (in Persian with English abstract).
10. Mabellinia, A., Ohaco, E., Ochoa, M. R., Kesselera, A. G., Marqueza, C. A., & De Michelis, A. (2011). Chemical and Physical Characteristics of Several Wild Rose Species Used as Food or Food Ingredient. International Journal of Industrial Chemistry, 2(3), 158-171.
11. Mir, S. J. (2019). Analysis of Damask Rose Development Policy in Iran. Agricultural Economics and Development, 27(3), 181-201. (in Persian). https://doi.org/30490/aead.2019.120758
12. Raol, J. B., Kumpavat, M. T., & Vyas, D. M. (2013). Drying Characteristics of Rose Flowers. Journal of Agricultural Engineering, 50(1), 39-46. https://doi.org/10.52151/jae2013501.1503
13. Rezaee, M. B., Jaimand, K., Tabaei- Aghdaei, S. R., & Barazandeh, M. M. (2003). Comparative Study of Laboratory and Industrial Essential Oils Samples of Rosa Damascena for Quantitative and Qualitative Constituents from Kashan. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 19(1), 63-72. (in Persian with English abstract).
14. Roozdar, F., Azizi, M., Ghani, A., & Davarynejad, G. (2014). The Effects of Drying Methods on Drying Time and Some Biochemical Characteristics of Mentha piperita L. Journal of Horticultural Science, 28(3), 407-415. (in Persian). https://doi.org/10.22067/jhorts4.v0i0.42865
15. Roustapour, O. R., Golshan Tafti, A., Sefidkon, F., Gazor, H. R., Zainali, H., Younesi, A., Mirzaei Bafti, M., Chaji, H., Azimi Atergeleh, R., & PardisKian, S. (2024). Investigation of different methods of drying Rosa flower bud in order to evaluation of quality parameters. A Publication of Agricultural Engineering Research Institute, Agricultural Research, Education & Extension Organization, Karaj, Iran. (in Persian with English abstract).
16. Roustapour, O. R., Zomorodian, A., Gazor, H. R., Roushanzadeh, H., Joukar, A., & Joukar, L. (2016). Design, manufacture and evaluation of mixed solar dryer with variable inclination mechanism in order to dry apple (Golab Variety). A Publication of Agricultural Engineering Research Institute, Agricultural Research, Education & Extension Organization, Karaj, Iran. (in Persian with English abstract).
17. Santos-Sa´nchez, N. F., Valadez-Blanco, R., Go´mez-Go´mez, M. S., Pe´rez-Herrera, A., & Salas-Coronado, R. (2012). Effect of Rotating Tray Drying on Antioxidant Components, Color and Rehydration Ratio of Tomato Saladette Slices. LWT – Food Science and Technology, 46(1), 298-304. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2011.09.015
18. Shahverdi, S., Sefidkon, F., Jamzad, Z., & Nejhadsattari, T. (2012). Essential Oil Composition of Origanum Strobilaceum Mobayen & Ghahreman. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 28(3), 465-471. (in Persian with English abstract). https://doi.org/10.22092/ijmapr.2012.2948
19. Yam, K. L., & Papadakis, S. E. (2004). A Simple Digital Imaging Method for Measuring and Analyzing Color of Food Surfaces. Journal of Food Engineering, 61(1), 137-142. https://doi.org/10.1016/S0260-8774(03)00195-X
20. Yousefi, B., Tabaie-Aghdaei, S. R., & Amiri, A. (2021). Study on Yield and Flower Yield Components, Essential Oil Percentage and Some Morphological and Phonological Traits in 48 Different Accessions of Damask Rose (Rosa Damascena) in Kermanshah Province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 37(4), 612-627. (in Persian with English abstract). https://doi.org/10.22092/ijmapr.2021.353968.2964
21. Ziolhagh, S. H. R., Babakhanzadeh Sajirani, E., & Hosseini, S. A. (2022). Investigation the effect of drying temperature on weight loss and color of the petals of Rosa Damascena Mill. Medicinal Plants: Mechanization and Processing Congress. Imam Khomeini Higher Education Center, Karaj, Iran. (in Persian with English abstract).
22. Zheng, M., Xia, Q., & Lu, S. (2015). Study on Drying Methods and Their Influences on Effective Components of Loquat Flower Tea. LWT- Food Science and Technology, 63, 14-20. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2015.03.090